Chúng ta đều biết rằng “Gieo suy nghĩ, gặt hành vi; gieo hành vi, gặt thói quen; gieo thói quen, gặt tính cách; gieo tính cách, gặt vận mệnh.” Đây chính là mối quan hệ giữa tính cách và vận mệnh. Từ mối quan hệ đó, chúng ta có thể phát hiện ra rằng, thực chất mỗi loại vận mệnh đều bắt nguồn từ tính cách, mỗi loại tính cách đều bắt nguồn từ một thói quen, mỗi loại thói quen đều bắt nguồn từ một hành vi, và mỗi loại hành vi đều bắt nguồn từ một suy nghĩ. Điều này cho chúng ta biết điều gì?
Nó cho chúng ta biết rằng tính cách có thể tái tạo được. Tư tưởng của chúng ta thường bị trói buộc bởi câu cổ ngữ “Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời”, luôn cho rằng tính cách không thể thay đổi. Thế nhưng cổ ngữ cũng chỉ nói bản tính khó dời chứ không nói là không thể dời. Vậy làm thế nào để tối ưu hóa tính cách?
21 ngày, gieo hạt trong 21 ngày, kiên trì trong 21 ngày, bạn có thể gặt hái được một tính cách tốt đẹp.
Con gái tôi khi 5 tuổi đã hình thành một thói quen xấu, vì năm đó tôi thường xuyên đi công tác nên đã không kịp thời ngăn chặn từ sớm trước khi thói quen đó hình thành. Thói quen xấu của con bé là lúc nào cũng đưa ngón tay vào miệng mút. Vợ tôi nói ngày nào cũng bảo con đừng cho tay vào miệng vì không vệ sinh, nhưng con bé vẫn không nghe, thậm chí có vài lần vợ tôi còn đánh vào tay nó nhưng vẫn không sửa được. Vì chuyện này mà vợ tôi rất khổ tâm, khi tôi đi công tác về nhà, cô ấy đã kể cho tôi nghe về thói quen xấu này của con.
Thế là tôi đến bên cạnh con gái, quả thực con bé đã coi việc ngậm ngón tay là một thói quen. Tôi liền hỏi con: “Giai Giai, ai dạy con ngậm ngón tay vậy?”
Con gái tự hào nói: “Không có ai dạy cả, con tự học được đấy.”
“Vậy con dạy cho bố với.” Tôi khẩn cầu con nhận mình làm đồ đệ. Con gái nghe xong liền nhìn tôi bằng ánh mắt kinh ngạc, bởi vì người trong nhà luôn phản đối con bé ngậm tay, vậy mà bố vừa về đến nhà đã đòi học ngậm tay. Thế là con bé vừa nói vừa đưa ngón tay của tôi vào miệng tôi.
“Thôi xong, thôi xong rồi…” Tôi cau mày nói.
Con gái nhìn tôi với vẻ đầy thắc mắc: “Bố ơi, sao thế ạ?”
“Bố vừa đi vệ sinh xong mà quên rửa tay.” Thế là tôi giả vờ vội vàng đi súc miệng. Con gái liền cười bò ra.
Súc miệng xong, tôi xoa đầu con: “Giai Giai, con không thường xuyên giống như bố đấy chứ?”
Con gái nói: “Tuyệt đối không ạ, lần nào đi vệ sinh xong con cũng nhớ rửa tay, đó là thói quen của con rồi.”
“Đi vệ sinh xong rửa tay là một thói quen tốt, nhưng ngậm ngón tay thì lại không phải thói quen tốt, vì trong ngón tay chứa rất nhiều vi khuẩn, ngậm tay sẽ dẫn đến nhiễm khuẩn, sẽ bị đau bụng sinh bệnh đấy.”
“Bố cũng giống như mọi người, không cho con ngậm tay. Con không thèm để ý đến mọi người nữa.” Con gái giận dỗi nói.
Tôi thấy cách này thực sự không khuyên được con, thế là bèn kể cho con nghe một câu chuyện:
Con có biết người thầy giáo giàu có nhất Trung Quốc là ai không?
Đó là người đứng đầu Tân Đông Phương – Du Mẫn Hồng, ông trở thành người thầy giàu nhất Trung Quốc với khối tài sản hơn 2 tỷ nhân dân tệ.
Con đường gian nan mà ông đã đi qua đều nhờ vào một thói quen học được từ người cha mà thành công. Trong nhật ký của mình, ông đã viết như thế này:
“Hồi nhỏ, một việc cha tôi làm đến nay vẫn khiến tôi nhớ như in. Cha tôi là thợ mộc, thường giúp người khác xây nhà, mỗi lần xây xong, ông đều nhặt những mẩu gạch vụn, ngói vỡ mà người ta bỏ đi mang về, khi thì một hai viên, khi thì ba năm viên. Có đôi khi đi trên đường, thấy bên lề đường có gạch hoặc đá, ông cũng nhặt lên bỏ vào giỏ mang về nhà. Lâu dần, trong sân nhà tôi dư ra một đống gạch vụn ngói vỡ lộn xộn. Tôi không hiểu đống đồ này có tác dụng gì, chỉ thấy cái sân vốn đã nhỏ nay bị cha làm cho không còn chỗ để quay người. Cho đến một ngày, cha tôi bắt đầu đo đạc trái phải ở một góc trống trong sân, đào rãnh khơi mương, trộn bùn xây tường, dùng đống gạch vụn đó ghép chỗ này vá chỗ kia, một căn nhà nhỏ vuông vức bỗng chốc mọc lên, sạch sẽ đẹp đẽ và tạo thành một tổng thể hài hòa với cả khu sân. Cha lùa lũ lợn và dê vốn chạy rông ngoài trời vào căn nhà nhỏ, sau đó quét dọn sân sạch sẽ, nhà tôi liền có một khu sân và chuồng lợn mà cả làng đều ngưỡng mộ.”
Chính vì thói quen mỗi ngày nhặt vài viên gạch của người cha, cuối cùng xây thành căn nhà, đã giúp Du Mẫn Hồng hình thành nên tính cách giúp ông gầy dựng nên Tân Đông Phương.
Du Mẫn Hồng nói: “Nên nói rằng tính cách cá nhân của tôi đóng vai trò rất lớn. Thứ nhất, trong tính cách của tôi có thành phần kiên trì không bỏ cuộc, làm việc gì cũng phải làm cho tương đối tốt. Ví dụ như tôi thi đại học, năm thứ nhất không đỗ thì năm thứ hai thi tiếp, năm thứ hai lại không đỗ thì năm thứ ba thi lại; đi du học cũng liên hệ suốt bốn năm, tất nhiên cuối cùng không thành công, sau đó làm Tân Đông Phương mười bốn mười lăm năm, vẫn đang rất nghiêm túc làm; làm giảng viên ở Đại học Bắc Kinh một mạch sáu năm rưỡi, năm nay là năm thứ bảy. Nhìn chung, trong tính cách vẫn có một sự dẻo dai, không tùy tiện từ bỏ.
Thứ hai, tôi là người khá cầu tiến. Không phải nói nhất định phải đứng thứ nhất, mà là bản thân có tâm thế tiến bộ, khá giỏi trong việc học hỏi. Từ tiểu học đến trung học rồi lên đại học, tôi chưa bao giờ đứng trong top 20 của lớp, nhưng vẫn kiên trì học, hơn nữa khi người khác đã tốt nghiệp đại học, đi làm rồi, tôi vẫn vừa làm vừa học. Nhờ có tâm thế cầu tiến như vậy, cuối cùng đã ngấm dần mà làm nên chuyện.
Thứ ba, tôi là người khá kiên nhẫn và khoan dung, điểm này sau khi làm Tân Đông Phương đã thấy được cái lợi, bởi vì một nhóm người ở cùng nhau luôn có đủ loại ma sát, đủ loại đấu tranh, cũng sẽ có đủ loại tổn thương. Nếu tôi có thể bao dung được thì sẽ không dễ khiến sự việc đi đến cực đoan, rất dễ để mọi người làm hòa với nhau.”
“Cha của Du Mẫn Hồng đã gieo cho ông ấy một suy nghĩ, ông ấy gặt hái được một hành vi, cuối cùng hình thành nên một tính cách kiên cường,, và cuối cùng đã thay đổi vận mệnh của ông ấy, đó chính là bí quyết thành công của Du Mẫn Hồng.” Tôi nói với con gái. Tôi biết con bé chắc chắn không hiểu hết những gì tôi nói, thế là tôi hỏi lại con: “Con có muốn trở thành người giống như Du Mẫn Hồng không?”
“Muốn ạ!”
“Muốn thì phải thay đổi thói quen ngậm ngón tay của con, nếu không sau này nó hình thành nên một tính cách, nó sẽ hủy hoại con đấy.” Thế là tôi dọa con bé một chút.
“Lúc mẹ nói con, con đã muốn sửa rồi, nhưng sửa mãi không được.” Con gái tự trách.
“Cho con 21 ngày được không? Ba tuần lễ, chưa đầy một tháng, con có thể hình thành một thói quen tốt.” Tôi hỏi con.
“Vâng ạ.”
Thế là trong 21 ngày sau đó, ngày nào tôi cũng ở bên cạnh con gái, khi con bé muốn ngậm tay, tôi luôn nắm lấy tay con và trò chuyện. Nhưng điều không ngờ tới là, chỉ trong vòng 5 ngày ngắn ngủi, con gái đã bỏ được thói quen xấu ngậm ngón tay.