/ 01 /
Kể một câu chuyện về anh Tiểu Tưởng.
Điều khắc sâu trong ký ức nhất của cuộc đời anh Tiểu Tưởng là chuyện xảy ra năm 6 tuổi.
Năm 6 tuổi, anh Tiểu Tưởng học lớp một tiểu học tại Bắc Kinh. Một hôm, cô giáo mang đến rất nhiều quà, đặt dọc theo bức tường và nói: “Các em, hôm nay chúng ta sẽ cùng biểu dương lẫn nhau. Mời các em lần lượt bước ra, khi nghe thấy lời biểu dương của bạn dành cho mình, các em có thể nhận một món quà rồi trở về chỗ.”
Mục đích của tiết học này là để mọi người học cách khen ngợi người khác.
Các bạn bắt đầu lần lượt bước ra, mỗi khi một bạn bước lên, các bạn ngồi dưới đều đồng thanh khen ngợi hết lời. Bạn được biểu dương rất vui vẻ, cầm lấy món quà đi về.
Đến lượt anh Tiểu Tưởng.
Anh bước ra, hạnh phúc chờ đợi lời khen ngợi từ các bạn.
Chẳng ngờ, tất cả học sinh đều đồng loạt quay đầu đi, không ai nhìn anh Tiểu Tưởng.
Không một ai biểu dương anh.
Anh Tiểu Tưởng òa khóc nức nở, tại sao? Tại sao lại như vậy?
Tại sao các bạn ngay cả một hai câu khen ngợi xã giao cũng không chịu nói?
Chuyện này đã trở thành cơn ác mộng trong quá trình trưởng thành của anh. Sau này dù làm bất cứ việc gì, cơn ác mộng ấy vẫn đột ngột hiện về, níu giữ bước chân anh.
/ 02 /
Năm 30 tuổi, anh Tiểu Tưởng ở Mỹ.
Anh nhận ra rằng, từ năm 6 tuổi, anh đã đi qua 24 năm ròng rã với trái tim đầy sợ hãi. Vì sợ bị từ chối, anh cuối cùng đã sống thành một người tầm thường và chẳng có chút đặc điểm riêng nào.
Phải làm sao đây? Chẳng lẽ cứ để sự hèn nhát này gặm nhấm đến chết sao?
Cảm thấy không ổn lắm… hay là mình liều một phen, mài cho da mặt dày lên xem sao.
Anh tự lập cho mình một kế hoạch “100 ngày bị từ chối”.
Đó là đi ra đường, hướng về một trăm người lạ, đưa ra một trăm yêu cầu vô sỉ, để xem bản thân bị người ta từ chối như thế nào.
Để đảm bảo hiệu quả của trò chơi, anh còn chuẩn bị cả thiết bị quay video.
Bắt đầu.
Lần từ chối đầu tiên: anh bảo vệ dưới lầu.
Hôm đó anh lết những bước chân nặng nề và đau khổ, từng bước tiến về phía anh bảo vệ. Chỉ có vài chục mét ngắn ngủi mà ngỡ như đi qua mấy trăm năm.
Cuối cùng cũng đến trước mặt anh bảo vệ.
Anh dừng lại, nhìn anh bảo vệ và nói: “Chào anh, anh có thể cho tôi mượn 100 đô la được không?”
Anh bảo vệ ngớ người, người này là ai chứ, chẳng quen chẳng biết mà lại đến mượn tiền: “Không được, tại sao…”
Tiếng “tại sao” vừa thốt ra, anh đã thấy anh Tiểu Tưởng kinh hãi chạy mất dạng.
Khi trốn về nhà, anh Tiểu Tưởng xem lại đoạn video vừa quay, chấn động nhận ra anh bảo vệ đã hỏi một câu “tại sao”.
Bảo vệ hỏi câu này, có nghĩa là việc này có thể thương lượng. Chỉ vì bản thân quá sợ hãi, quá hãi hùng, chạy quá nhanh nên hành động mới thất bại.
Hiểu rồi, lần tới chỉ cần da mặt dày hơn chút nữa chắc chắn là không vấn đề gì.
Hành động lần thứ hai.
Anh Tiểu Tưởng đến cửa hàng burger: “Cho một cái burger, ừm, loại được châm thêm (refill) ấy.”
Châm thêm? Nhân viên phục vụ ngẩn tò te: “Burger… châm thêm kiểu gì?”
Lần này anh Tiểu Tưởng không chạy.
Mà rất vô sỉ nói rằng: “Là tôi ăn hết một cái thấy chưa đủ, cậu châm thêm cho tôi cái nữa. Ăn hai cái vẫn chưa no, cậu châm thêm cái thứ ba.”
“Làm gì có chuyện đó…” Nhân viên phục vụ suýt sụp đổ tại chỗ, “Chỗ chúng tôi không có dịch vụ này.”
“Tại sao lại không có?” Anh Tiểu Tưởng càng lúc càng vô sỉ, “Nếu các anh thêm dịch vụ này, tôi chắc chắn sẽ yêu quý các anh hơn.”
“Thôi bỏ đi, thà đừng để cái hạng này yêu quý còn hơn…” Dù nhân viên không đồng ý, nhưng rõ ràng đã bị anh Tiểu Tưởng đánh bại.
Hành động lần thứ ba.
Anh Tiểu Tưởng bước vào một tiệm bánh vòng: “Chào anh bạn, tôi muốn loại bánh vòng mà các anh chưa từng bán, ừm, loại năm cái bánh vòng dính liền vào nhau ấy.”
“Ra là vậy…” Người nhân viên phục vụ đang ngơ ngác liền cầm bút lên, bắt đầu nghiêm túc thiết kế loại bánh mà anh Tiểu Tưởng yêu cầu.
Lần này, yêu cầu vô sỉ của anh đã được đáp ứng triệt để.
Anh Tiểu Tưởng kinh ngạc nhận ra, con người cực kỳ dễ bị người khác xoay chuyển, bất kể yêu cầu của bạn có phi lý đến đâu, chỉ cần kiên trì, đối phương sẽ bị bạn đánh bại.
Một lần hành động khác.
Anh Tiểu Tưởng ôm một chậu cây xanh, hùng hổ gõ cửa một nhà người lạ.
Đối phương mở cửa.
Anh Tiểu Tưởng: “Tôi có thể trồng chậu cây này vào đất nhà anh được không?”
Đối phương: “… Không được.”
Anh Tiểu Tưởng nổi giận: “Vì sao không được?”
Đối phương: “Không phải… cái đó… nhà tôi có nuôi một con Husky, nó quậy lắm, sẽ làm hỏng hoa của anh mất. Hay là anh sang nhà đối diện thử xem, nhà đối diện dễ bắt nạt hơn nhà chúng tôi.”
Thế là anh Tiểu Tưởng quay sang bắt nạt nhà đối diện.
Rất nhanh sau đó, chậu cây của anh đã được trồng vào đất nhà đối diện.
Hành động lần tiếp theo: bắt nạt Starbucks.
Anh Tiểu Tưởng bước vào Starbucks: “Chào anh, tôi có thể làm nhân viên chào khách của các anh không?”
Quản lý ngơ ngác: “Nhân viên chào khách là cái gì?”
Anh Tiểu Tưởng: “Là nhân viên đứng ở cửa, chào hỏi khách, nhìn chằm chằm khách, không để họ ăn trộm đồ ấy.”
Quản lý: “Cảm thấy hình như không cần thiết.”
Anh Tiểu Tưởng: “Vì sao không cần? Anh không thấy rất cần sao?”
Quản lý: “Không phải… cái đó, anh muốn làm thì cứ làm đi.”
Ngày hôm đó, anh Tiểu Tưởng đã trở thành nhân viên chào khách của Starbucks.
Thêm một lần hành động nữa: bắt nạt giáo sư.
Anh Tiểu Tưởng thông báo với một vị giáo sư tại Đại học Texas: “Tôi quyết định sẽ giảng một tiết thay cho sinh viên của ông, ông sắp xếp đi.”
Giáo sư: “Đi chết đi!”
Anh Tiểu Tưởng: “Việc này cứ quyết định thế đi.”
Giáo sư: “Không đời nào!”
Anh Tiểu Tưởng: “Được rồi, chúng ta xác định thời gian nhé.”
Giáo sư: “Được rồi, hai tháng sau anh đến đi.”
Hai tháng sau, anh Tiểu Tưởng bước lên bục giảng của Đại học Texas, bắt đầu truyền thụ cho sinh viên bí kíp da mặt dày.
Anh nhận ra rằng, anh có thể đưa ra bất kỳ yêu cầu nực cười nào với bất kỳ ai, chỉ cần anh nghiêm túc giả vờ rằng yêu cầu nực cười đó là rất bình thường, đối phương sẽ sụp đổ.
/ 03 /
Câu chuyện của anh Tiểu Tưởng thực chất là một bài kiểm tra nhân tính.
Bài kiểm tra này chứng minh được năm điểm mấu chốt:
Thứ nhất, nhân tính luôn ở trong một trạng thái trống rỗng.
Trống rỗng không phải là không có gì, mà là hai trạng thái mâu thuẫn cùng tồn tại.
Ví dụ khi anh Tiểu Tưởng yêu cầu châm thêm burger, yêu cầu này thực chất là gây rối, đối phương báo cảnh sát cũng không sai. Nhưng trong não người phục vụ lập tức hiện ra hai tình huống, một là đồng ý, hai là từ chối. Sau đó người phục vụ rơi vào cuộc chiến nội tâm, đồng ý thì thấy có gì đó sai sai; không đồng ý thì lại thấy như có lỗi với khách hàng. Tâm trạng mâu thuẫn này đã giúp anh Tiểu Tưởng thắng mà không cần đánh.
Thứ hai, nội dung không quan trọng, lý do mới quan trọng.
Các nhà tâm lý học nhận thấy con người rất dễ rơi vào trạng thái tự hoài nghi. Bạn có thể đưa ra bất kỳ yêu cầu vô lý hay nhảm nhí nào với người khác, chỉ cần bạn đưa ra một lý do kỳ quặc, đối phương sẽ cảm thấy mọi thứ đều bình thường dưới áp lực từ ánh mắt của bạn.
Thứ ba, lý do không quan trọng, yêu cầu mới quan trọng.
Những người hướng nội, không dám mở miệng nhờ vả người khác luôn cho rằng đối phương có một thái độ cố định trong lòng. Nhưng thực tế không phải vậy, lòng người luôn trong trạng thái chờ đợi. Có người đưa ra yêu cầu với mình, đó là trao cho mình cảm giác tồn tại, họ sẽ giả vờ nghiêm túc lắng nghe yêu cầu của bạn và cân nhắc nên đáp ứng hay từ chối một cách phù hợp.
Thứ tư, yêu cầu không quan trọng, thái độ mới quan trọng.
Những người đưa ra yêu cầu nhưng bị từ chối, chính vì nội tâm thiếu tự tin, nên trước khi đối phương phủ quyết mình, họ đã tự phủ quyết chính mình trước. Anh Tiểu Tưởng nhận ra, chỉ cần bạn dày mặt, trưng ra bộ mặt “Yêu cầu nực cười này chẳng lẽ không phải rất bình thường sao?”, đối phương tự nhiên sẽ khuất phục.
Thứ năm, thái độ không quan trọng, kiên trì mới quan trọng.
Anh Tiểu Tưởng mặt dày vô sỉ, vô duyên vô cớ đòi giảng bài ở Đại học Texas. Ban đầu giáo sư thấy thật nực cười, nhưng dần dần cảm giác của ông ta chuyển hóa, ông ta bắt đầu chấp nhận và cuối cùng là nghiêm túc sắp xếp. Chính vì sự kiên trì của anh Tiểu Tưởng đã khiến một việc nực cười trở nên hợp lý nhờ vào sự tồn tại của tính cố chấp.
Có một bộ phim Hàn Quốc tên là “Cái Bẫy”, trong đó có một thiết lập tâm lý: có những người trí tuệ cao, năng lực mạnh, nhưng lại bị những kẻ trí tuệ thấp, năng lực kém xoay như chong chóng. Tại sao? Chính vì những người trí tuệ cao này thiếu hiểu biết về nhân tính, trước những yêu cầu mặt dày vô sỉ của kẻ khác, họ phải tốn quá nhiều thời gian và tinh thần để xử lý cảm xúc của chính mình. Như người phục vụ ở tiệm burger, anh ta phải xử lý cảm giác tội lỗi trong lòng khi không cho khách châm thêm burger, điều này khiến yêu cầu vô sỉ của anh Tiểu Tưởng bỗng chốc trở nên hợp lý và chính đáng. Vì vậy trên chiến trường cuộc đời, những người được gọi là da mặt dày chỉ cần đưa ra yêu cầu vô lý, khiến những người da mặt mỏng rơi vào xung đột tâm lý, là người da mặt dày đã thắng.
Khi chúng ta nhận ra khiếm khuyết này của nhân tính, biết cách kiểm soát nhân tính, biết cách đặt để bản thân, chúng ta có thể thông qua một số bài tập đơn giản để giành lấy ưu thế chủ sân mạnh mẽ cho mình, từ đó dần trở nên mạnh mẽ, không sợ hãi và tự tin, sở hữu một cuộc đời tự do, vui vẻ ở một tầm cao mới.