Nhận thức đúng đắn về tính cách của bản thân, tìm ra ưu điểm và khiếm khuyết trong đó; ưu điểm cần phát huy, khiếm khuyết phải khắc phục. Chỉ có như vậy, chúng ta mới có thể đạt được thành công trong mọi khía cạnh của cuộc sống và công việc.

1. Thành tại tính cách, bại tại tính cách
Một triết gia từng nói: “Tính cách của bạn chính là người chủ thực sự của bạn.” Một vĩ nhân cũng từng nói: “Hoặc là bạn chế ngự cuộc đời, hoặc là cuộc đời chế ngự bạn. Tính cách của bạn quyết định ai là vật cưỡi, ai là kỵ sĩ.”
Con người sống trên đời, trong nhiều trường hợp, vận mệnh không thể thuận buồm xuôi gió như tưởng tượng. Thành công hay thất bại được cấu thành từ nhiều yếu tố, một mặt quan trọng là cơ hội, mặt khác chính là do tính cách cá nhân quyết định. Không thể nói chúng ta không có cơ hội trong đời sống xã hội, đúng như có người đã nói, cơ hội đối với tất cả chúng ta đều bình đẳng. Thế nhưng, tại sao một số người có thể nắm bắt cơ hội, đạt được thành công trong đời, còn đa số người lại không thể, thường xuyên oán trách vận mệnh bất công? Đó chính là vấn đề tính cách cá nhân.
“Lực nhổ núi khí trùm đời” —— vị anh hùng thiếu niên Hạng Vũ. Hào khí và phách lực của ông đã bộc lộ từ khi còn là một thiếu niên: “Hạng Tịch lúc nhỏ học chữ không thành, bỏ đi học kiếm, cũng không thành.” Cha ông nổi giận, Hạng Vũ đáp: “Chữ đủ để ghi tên họ mà thôi. Kiếm chỉ địch được một người, không đáng học, phải học cái địch được vạn người.” Chỉ vài lời ngắn ngủi, một vị anh hùng thiếu niên có chí hướng lớn, khí phách lớn đã dựng lên trước mắt chúng ta.
Khi Tần Thủy Hoàng tuần du đến Hội Kê, Hạng Vũ cùng mọi người đứng xem, nhìn một hồi liền thốt ra lời ngạo mạn, ông thẳng thắn tuyên bố với niềm tự hào đầy khinh miệt và phản kháng: “Ta có thể thay thế hắn.” Đó là sự hào sảng, bộc trực và tự tin đến nhường nào!
Về sau, nhà Tần dần mất lòng dân, chính trị không còn thái bình như trước. Trần Thiệp khởi nghĩa đầu tiên, sau đó hào kiệt các phương nổi lên như ong, tranh đoạt lẫn nhau, nhiều không đếm xuể. Hạng Vũ đương nhiên không cam lòng lặng lẽ, tuy học vấn có hạn nhưng hoài bão to lớn, có hùng tâm tráng chí, cũng bắt đầu chiêu binh mãi mã tại quê nhà. Chỉ mất 3 năm đã khiến chư hầu 5 phương đều quy thuận dưới trướng, diệt trừ nhà Tần, chia cắt thiên hạ, tự phong vương hầu, phát hiệu thi lệnh, trở thành “Bá Vương” duy nhất trong mấy ngàn năm. Tuy không giữ được vương vị đến cuối cùng, nhưng ông đã trở thành vị anh hùng có tính cách hào sảng duy nhất từ xưa đến nay, không ai không cảm thán Hạng Vũ dũng cảm, không sợ hãi và thiện chiến đến mức nào!
Nhưng kết quả thì sao? Chúng ta không thể quên kết quả bi kịch đó. Vị anh hùng đội trời đạp đất ngậm hận tự sát bên dòng Ô Giang. Cái chết bi tráng, khí độ của bậc đại trượng phu, khí độ của một anh hùng danh chính ngôn thuận. Đoạn lời bên bờ sông lại càng là khúc tuyệt xướng ngàn thu, không ai sánh kịp: “Trời hại ta, ta vượt sông làm gì! Huống hồ Tịch này cùng tám ngàn con em Giang Đông vượt sông sang phía Tây, nay không một ai trở về, dù phụ lão Giang Đông thương tình mà tôn ta làm vương, ta còn mặt mũi nào mà nhìn họ! Dù họ không nói, lòng Tịch này há chẳng thẹn sao!”
Gặp đường cùng mà có cơ hội sống, sự cám dỗ của việc “vẫn đủ sức làm vương” ngay trước mắt, Hạng Vũ không những không “hoảng loạn chọn bừa đường”, mà còn đau đớn phản tỉnh, tự trách mình phụ lòng cha già Giang Đông. Tấm lòng phóng khoáng, lòng thương người, trách nhiệm, sự tự tỉnh và tự kỷ luật của ông đều phản ánh chính khí lẫm liệt trong đặc điểm tính cách, phản ánh sự quang minh lỗi lạc trong cách hành xử. Trước mặt là Trường Giang cuồn cuộn, sau lưng là truy binh gấp rút, ông đem vật cưỡi của mình tặng cho người khác, chi tiết nhỏ này lại thể hiện khía cạnh nhân từ, lương thiện và giàu lòng trắc ẩn trong tính cách Hạng Vũ.
Không chỉ sống như một anh hùng, chết cũng ung dung như vậy! Mỗi người có một tính cách khác nhau, đối mặt với cái chết sẽ diễn những vai diễn khác nhau. Khi cái chết cận kề, Hạng Vũ không quên tôn nghiêm con người và trách nhiệm với người khác, thể hiện huyết tính và chính khí của một bậc đại trượng phu!
Thế nhưng, một anh hùng “lực nhổ núi khí trùm đời”, một anh hùng tung hoành sa trường, thét ra lửa, sao lại rơi vào bước đường cùng phải tự sát thân vong?
Bi kịch xảy ra trong tích tắc, nhưng nguồn gốc của nó lại thâm sâu. Thất bại của ông có liên quan mật thiết đến khiếm khuyết trong tính cách. Tại Hồng Môn Yến, ông do dự không quyết, để mất cơ hội ngàn năm có một. Sau khi dẫn binh vào Hàm Dương, ông tự phụ công cao, kiêu căng ngạo mạn, tham đồ hư vinh, bỏ lỡ hết cơ hội này đến cơ hội khác, từ đó bị Lưu Bang nhìn thấu và lợi dụng, khiến kết cục bi kịch nhanh chóng ập đến. Bởi lẽ cái dũng của kẻ thất phu thì có hạn; lòng nhân của đàn bà thì không thể trị quốc. Đối với một tài năng tướng soái, nếu chỉ dựa vào cái dũng thất phu hay lòng nhân đàn bà thì đều không thể thành sự, không chỉ vậy, thường còn hỏng việc nhiều hơn thành việc. Thất bại của Hạng Vũ không thể nói là không phải bi kịch tính cách. Ông hẹp hòi đa nghi, do dự thiếu quyết đoán, không biết dùng người, cuồng vọng tự đại. Trong hoàn cảnh cụ thể không biết linh hoạt vận dụng sách lược, không thể nhu cương đúng lúc như Lưu Bang, chính tính cách của ông đã tạo nên bi kịch vận mệnh.
Tính cách của Hạng Vũ khái quát lại chủ yếu biểu hiện là tâm tính nóng nảy, độc đoán chuyên quyền, ham lập công to, có dũng không mưu, tham đồ hư danh, do dự thiếu quyết đoán, bản tính đa nghi, không phân biệt trung gian, dùng người thân tín, lòng dạ hẹp hòi, không có học vấn… Một người có nhiều nét tính cách bệnh thái như vậy, vận mệnh bi kịch là điều tất yếu.
Chúng ta thường lấy Lưu Bang ra so sánh, có thể thấy cùng một cơ hội, tính cách kiện toàn sẽ đạt được thành công. Lưu Bang trói gà không chặt, không thể ra trận chém giết như Hạng Vũ; xuất thân cũng không thể so với Hạng Vũ, Hạng Vũ là thế gia Tây Sở, chú của ông đã đặt nền móng vững chắc, binh nhiều lương rộng, còn Lưu Bang chỉ là kẻ bình dân, lúc đầu thực lực kinh tế và binh lực đều không thể kháng cự với Hạng Vũ; về khí chất, Hạng Vũ hùng dũng oai vệ, dáng dấp đại trượng phu, còn Lưu Bang lại rụt rè, cẩn trọng, bề ngoài hai người này khác biệt rất lớn. Thế nhưng, sau khi Trương Lương so sánh đã đưa ra kết luận: Anh hùng thực sự là Lưu Bang. Tại sao? Tôi cho rằng chủ yếu là do tính cách. Lưu Bang sở hữu đặc điểm tính cách của người làm nên nghiệp lớn, còn Hạng Vũ thì hoàn toàn ngược lại.
Thứ nhất, Lưu Bang biết nhìn nhận thời thế, xem xét tình hình, không lạc quan mù quáng. Khi ông chiếm được Hàm Dương trước, theo lý mà nói, nếu nghiêm túc tuân thủ lời thề của chư hầu: Ai vào quan ải trước thì làm vương, thiên hạ sẽ không ai nói ông không nên. Nhưng khi Hạng Vũ dẫn đại quân áp sát, ông biết lượng sức mình, lập tức nhường ngôi cho Hạng Vũ. Điều này thể hiện đặc điểm tính cách không ham hư danh, chỉ cầu thực tế.
Thứ hai, Lưu Bang có lòng dạ rộng lớn, biết dung người. Nghe từ nhiều phía thì sáng suốt, nghe một phía thì tối tăm. Mỗi khi gặp chuyện, Lưu Bang đều lắng nghe rộng rãi ý kiến của mọi người, chọn cái thiện mà theo. Những người khác nhau như Trương Lương, Phàn Khoái, Hàn Tín… ông đều có thể tiếp nhận và giao phó trọng trách.
Thứ ba, dám đảm nhận trách nhiệm. Gặp thất bại hay đưa ra quyết định sai lầm, Lưu Bang đều tự trách mình, không oán trời, không trách đất, không đổ lỗi cho người khác. Việc tự mình gánh vác trách nhiệm đã làm giảm bớt gánh nặng tâm lý cho thuộc hạ, đồng thời khiến họ cảm kích Lưu Bang, từ đó tích cực thể hiện bản thân hơn, cam lòng góp sức.
Thông qua so sánh tính cách của hai người này, chúng ta có thể thấy vận mệnh của một người chủ yếu vẫn là do yếu tố tính cách cá nhân đóng vai trò quan trọng. Chính vì Lưu Bang có nhiều ưu điểm về tính cách như vậy nên mới có thể lấy yếu thắng mạnh, đánh bại Hạng Vũ, lập nên bá nghiệp đế vương.
Thực ra, mỗi chúng ta trong đời sống xã hội đều có thể gặp phải thất bại. Binh pháp có câu: Thắng bại là chuyện thường tình của nhà binh. Là Tây Sở Bá Vương, cầm quân đánh trận mà khi thất bại lại đổ lỗi cho “trời hại ta”, vì vậy, bi kịch của Hạng Vũ không phải là vận mệnh, mà là đến chết ông vẫn không hiểu nguyên nhân thất bại của mình.
Không có loại tính cách nào là hoàn mỹ, không có bất kỳ khiếm khuyết nào. Tuy nhiên, chúng ta nên ý thức được rằng, khiếm khuyết tính cách có tác động quyết định đến vận mệnh của chúng ta. Thay vì oán trách vận mệnh, thà rằng cải thiện khiếm khuyết tính cách của chính mình.

2. Tìm ra chòm sao tính cách thuộc về bạn
Tính cách của mỗi người là một thế giới có cấu tạo độc đáo, tiềm tàng nguồn năng lượng khổng lồ. Sự bộc phát của nó có thể đẩy bạn xuống vực thẳm vạn trượng, cũng có thể giúp bạn đi đến bến bờ thành công. Do đó, tính cách đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp của một người.
Quá trình hình thành tính cách của một người rất phức tạp, nghĩa là bạn hình thành một loại tính cách nào đó một cách vô thức. Thực tế nhiều người không hiểu rõ tính cách của chính mình, có lẽ vào một ngày nào đó, bạn đột nhiên phát hiện ra một bản thân xa lạ và muốn thấu hiểu đầy đủ con người thật của mình. Các nhà tâm lý học cung cấp cho chúng ta nhiều con đường và phương pháp để nhận biết tính cách, hãy cùng nhau phân tích kỹ lưỡng ưu nhược điểm trong tính cách của bạn, để bạn trở thành một người xuất chúng.
Người Trung Quốc chúng ta từ sớm đã liên kết con người với các tinh tú trên trời, ví dụ như ai đó là sao Văn Khúc hạ phàm, ai đó là sao Chổi, ai đó là sao Bạch Hổ. Trong “Thủy Hử Truyện”, 108 vị anh hùng Lương Sơn được chia thành 36 sao Thiên Cương và 72 sao Địa Sát. Chính vì những người này là tinh tú trên trời hạ phàm nên mới làm nên sự nghiệp lẫy lừng. Loại tinh tướng học này phát triển đến nay hình thành nên lý thuyết cung hoàng đạo. Người Nhật Bản tin vào cung hoàng đạo nhất, cho rằng một chòm sao nào đó trên trời tương ứng với một loại tính cách hoặc nhân cách của con người. 12 cung hoàng đạo thực chất là chia tính cách con người thành 12 loại. Chúng ta hãy sử dụng phân tích nhân cách theo cung hoàng đạo phổ biến nhất hiện nay để táo bạo giải mã bí mật sâu thẳm trong tâm hồn bạn! Bạn có thể dựa trên tình hình thực tế về đặc điểm tâm lý của mình để đối chiếu, tìm ra chòm sao tính cách thuộc về mình.
(1) Bạch Dương: Loại người này có tính khoan dung cao. Có ý chí không ngại gian khổ và bản năng đấu tranh. Một khi trong lòng có lý tưởng, nhất định có thể vượt qua muôn vàn khó khăn, dũng cảm tiến về phía trước. Trong môi trường mới có thể phát huy tinh thần khai phá, dẫn đầu quân đội, mở ra cơ hội mới, mang phong thái của người lãnh đạo. Đồng thời cũng có khía cạnh xâm lược, niềm vui lớn nhất là vượt qua mọi khó khăn để đưa những việc gian nan vào quỹ đạo.
(2) Kim Ngưu: Người thuộc cung Kim Ngưu có cá tính ôn hòa nhưng kiên định, tính tình trầm tĩnh và thiết thực. Đối với sự vật tuy có lúc do dự không quyết nhưng một khi đã quyết định thì có thể dùng tinh thần kiên trì bền bỉ, chấp nhất tiến bước. Khả năng nhẫn nại cao, làm việc thận trọng nhưng cũng có khía cạnh bướng bỉnh. Được người khác ủy thác nhất định sẽ tận trung với việc, tuyệt đối không bỏ cuộc giữa chừng. Tính chiếm hữu mạnh, khá theo đuổi sự thỏa mãn về vật chất, hơn nữa kiên trì sự hoàn hảo của sự vật, là người rất có tài năng trong thiết kế nghệ thuật và làm vườn. Tính tình hài hước, thú vị, thường nhận được sự ưu ái của bạn bè.
(3) Song Tử: Loại người này cá tính nhạy bén và nhanh nhẹn. Có trí tò mò và ham muốn học hỏi mạnh mẽ, cảm thụ rất nhạy bén đối với các quan niệm mới và xu hướng mới. Thông minh cơ trí, có tài hùng biện, là một nhà mưu lược và diễn thuyết. Khi gặp chuyện đều có thể ứng phó thỏa đáng, quan sát bình tĩnh. Quả cảm và có can đảm. Hơn nữa thường có những ý tưởng đột phá, có cá tính dám giả định táo bạo nhưng chứng minh cẩn thận.
(4) Cự Giải: Loại người này tình cảm phong phú, khả năng cảm thụ sự vật mạnh mẽ. Đối ngoại thân thiện khiêm nhường, khá có ý thức cộng đồng, nhưng đối nội lại có bản năng phòng vệ mạnh mẽ, không muốn đời sống riêng tư bị can thiệp. Nhìn chung là một người ôn hòa nội tâm, nhưng tuyệt đối không cúi đầu trước thế lực xấu. Nhiệt tình tham gia các đoàn thể yêu gia đình, yêu quê hương, yêu nhân dân, ý thức tự ngã rất mạnh, tôn kính người có thể bảo vệ lập trường của mình, mang tâm trạng hoài cổ, là một người rất truyền thống.
(5) Sư Tử: Người thuộc tính cách Sư Tử chính trực, khá uy nghiêm. Thích dùng sức hút và tài năng của mình để mở ra một khoảng trời riêng, và nhiệt khuyết với quyền lực địa vị. Khi làm việc áp dụng cách làm quang minh lỗi lạc, dốc toàn lực, ghét bỏ hành vi đê tiện của kẻ tiểu nhân. Có tài năng diễn xuất, tràn đầy tự tin vào bản thân, gần như tự luyến. Loại người này do lòng dạ rộng lớn nên có thể thu hút đám đông. Tuy nhiên, dễ bị cảm xúc của mình chi phối, thường xuyên cảm thấy cô độc.
(6) Xử Nữ: Tính cách của người Xử Nữ biểu hiện là cần mẫn, tỉ mỉ, thích tiếp xúc xã hội, hành sự theo chủ nghĩa hợp lý, là một người có cống hiến khá lớn cho xã hội. Quan tâm người khác chu đáo, làm việc cũng có phong thái đại tướng, nhưng đôi khi quá cẩn thận dẫn đến không thể nắm bắt đại cục, tuy nhiên nhìn chung là một người có kế hoạch, thực tế và có năng lực, hơn nữa luôn làm việc dựa trên lương tâm. Về cá tính thì suy nghĩ khá nhiều, giàu tinh thần phê phán, dễ trở thành nhà bình luận sắc sảo. Có quan niệm đạo đức nồng hậu.
(7) Thiên Bình: Loại người này cá tính vững vàng và lý trí. Có cảm giác cân bằng ưu tú và khả năng phán đoán công chính, giỏi điều phối, trong những ý kiến trái chiều thường có thể đảm nhận trách nhiệm hòa giải. Mọi việc đều coi trọng logic và sách lược, tuyệt đối không dùng bạo lực giải quyết vấn đề, mà dùng thủ đoạn khéo léo để tìm ra điểm cân bằng trong quyền lợi và lợi hại tương đương. Mềm mỏng nhưng không nhu nhược, khéo léo trong giao tiếp, khá có tài năng xã giao, dễ nhận được sự quan tâm và ưu đãi của lãnh đạo.
(8) Thiên Yết: Người tính cách Thiên Yết có cá tính mạnh mẽ. Có đủ nghị lực và can đảm, không sợ gian nan. Khả năng quan sát nhạy bén, thường có thể thấu hiểu chân tướng sự việc, đối với sự vật cũng có kiến giải độc đáo. Khi làm việc thường áp dụng phương thức phá hủy hoàn toàn và đổi mới, tràn đầy màu sắc huyền bí. Chưa bao giờ có tâm hại người, nhưng nếu người phụ ta thì sẽ phản kích báo thù đối phương, áp dụng phương thức đáp trả thích đáng. Yêu cầu rất cao về tinh thần và vật chất, đồng thời cũng nỗ lực tương đương, chiến đấu không ngừng nghỉ. Phản ứng đối với yêu ghét rất mãnh liệt.
(9) Nhân Mã: Cá tính thẳng thắn và cởi mở, duy trì kỳ vọng cực cao đối với công lý và chân lý, hy vọng mình có thể có kiến thức và kinh nghiệm nhiều hơn người thường. Chú trọng đời sống tinh thần, yêu thích tư tưởng triết học, nhiệt huyết với hạnh phúc của toàn nhân loại và sự tiến bộ mang tính thế giới vượt xa cá nhân, nhưng dễ rơi vào chủ nghĩa lạc quan lỏng lẻo. Táo bạo và giàu tinh thần mạo hiểm, yêu tự do, dù trong bất kỳ môi trường nào cũng hy vọng duy trì sự độc lập về tinh thần và hành động.
(10) Ma Kết: Tràn đầy trí tuệ, suy nghĩ thấu đáo. Có khả năng chịu đựng cao, trong môi trường thực tế khắc nghiệt vẫn có thể kiên nhẫn chờ đợi. Để kế hoạch chu toàn, có thể vượt qua thời kỳ chuẩn bị dài đằng đẵng và gian khổ, tuyệt không lơi lỏng. Tư tưởng thâm trầm, am hiểu chuyện đời. Có lẽ hành động không đủ nhanh nhẹn nhưng nhất định sẽ kiên trì bền bỉ. Cá tính nghiêm cẩn thực tế, dễ cô độc. Không bao giờ che giấu lòng vị kỷ nhưng nhìn chung vẫn nhận được sự tin cậy của cấp trên, cũng khá có ý thức sứ mệnh xã hội, hơn nữa biết cách tìm lành tránh dữ, quy hoạch cho mình một bản thiết kế để lập thân trong đời.
(11) Bảo Bình: Cá tính độc lập và chấp nhất. Thường xuyên có một số kiến giải mang tính cấp tiến, đổi mới, thuộc về nhân vật thời đại mới, có ý thức dân chủ phong phú, có thể phá vỡ sự khác biệt về giai cấp xã hội và chủng tộc, nuôi dưỡng tình bạn thực sự. Đối với một số quan niệm đã định sẵn, để trung thành với niềm tin của mình, sẽ kích động tìm cách kháng cự. Loại người này thường vì đạt được mục đích chung mà kết bè lập đảng, là người có thể phát động các phong trào.
(12) Song Ngư: Tài hoa tràn trề, thích ảo tưởng. Tính ỷ lại mạnh, có thể thích nghi với các môi trường và lập trường khác nhau. Có khả năng sáng tạo phong phú và tài năng nghệ thuật, đắm chìm trong những tình tiết và giấc mơ như thơ, cho rằng hạnh phúc thực sự là thế giới thân tâm hợp nhất. Lựa chọn cuộc sống xa rời thế tục, về vật chất sẽ không có thành tựu quá lớn. Giàu lòng trắc ẩn, có tinh thần hy sinh cái tôi, đặc biệt đồng cảm với những người yếu thế và bất hạnh trong xã hội.
Lý thuyết cung hoàng đạo này tương ứng với mười hai tháng mỗi năm, dựa vào tháng sinh của mỗi người để tra cứu cung hoàng đạo của mình. Tuy nhiên, sự đối chiếu máy móc này thường có khoảng cách nhất định với tình hình thực tế của con người. Bởi lẽ chúng ta biết rằng, sự hình thành tính cách con người cũng chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố hậu thiên, vì vậy mô hình này có thể cung cấp một tham khảo để bạn nhận biết tính cách của mình. Mỗi loại tính cách đều có ưu điểm riêng, có ý thức hấp thụ ưu điểm tính cách của các cung hoàng đạo khác nhau có thể phát triển tính cách của chính bạn.

3. Thay đổi vận mệnh bắt đầu từ thay đổi tính cách
Định hướng tính cách tích cực giúp con người vượt qua khó khăn, khiến người ta nhìn thấy hy vọng, duy trì ý chí chiến đấu sục sôi. Định hướng tính cách tiêu cực khiến người ta chán nản, thất vọng, đầy rẫy oán trách đối với cuộc sống và cuộc đời, đồng thời tự đóng kín mình, hạn chế và bóp chết tiềm năng của bản thân.
Tính cách quyết định vận mệnh, điều này nghĩa là chúng ta quy kết vận mệnh cuộc đời cho tâm thái và cách hành xử của chính mình, chứ không phải do sự sắp đặt của Thượng đế. Một người hạnh phúc hay đau khổ chủ yếu do yếu tố tính cách quyết định. Vậy rốt cuộc tính cách là gì? Tính cách hình thành như thế nào? Chỉ cần hiểu rõ những vấn đề này, chúng ta có thể nắm giữ vận mệnh của mình.
Cụ thể mà nói, tính cách là thái độ tương đối ổn định của con người đối với thực tế và cách hành xử tương ứng với thái độ đó, ví dụ như quan điểm về sự vật được cấu thành từ nhận thức, cảm xúc, hoạt động ý chí của con người trong môi trường, cùng những cử chỉ hành vi mang tính ổn định, thường xuyên, thói quen. Ví dụ có những người quan tâm đến mọi thứ trong cuộc sống, có những người lại giữ thái độ thờ ơ với tất cả; có người âm thầm nhưng chu đáo, có người lại nhiệt tình như lửa.
Tính cách là một cấu trúc tâm lý vô cùng phức tạp, nguyên nhân phức tạp là vì nó chứa đựng quá nhiều nội dung. Về phương diện thái độ đối với thực tế, chúng ta có thể nói tính cách của ai đó chính trực, thành thật, cần cù, khiêm tốn, tích cực hoặc ngược lại; về phương diện ý chí, đặc điểm tính cách biểu hiện ở mức độ điều chỉnh hành vi của bản thân và phương thức đạt được hành vi, ví dụ như tính độc lập, khả năng tự chủ, nghị lực và sự kiên trì cũng như sự quyết đoán…; về phương diện đặc điểm cảm xúc, chủ yếu biểu hiện ở cường độ, tính ổn định, tính bền bỉ của hoạt động tình cảm, sự bình hòa của tâm trạng…; về phương diện lý trí, tính cách biểu hiện ở việc có người giỏi suy nghĩ thấu đáo, có người chỉ cưỡi ngựa xem hoa, có người giỏi phân tích tổng hợp, có người lại giỏi tưởng tượng lãng mạn… Những khía cạnh này của tính cách được kết hợp lại theo một cách độc đáo trên một con người, tương tác lẫn nhau, kiềm chế lẫn nhau, cấu thành diện mạo cá tính giúp phân biệt người này với người khác.
Vì vậy “tính cách” là một trong những danh từ chúng ta thường xuyên sử dụng nhưng chưa thực sự được thấu hiểu. Ngay cả khi các nhà tâm lý học định nghĩa từ này, họ cũng giống như những người mù sờ voi. Một người mù tin chắc con voi giống như một con rắn lớn; một người mù khác cho rằng con voi giống như một thân cây; người mù thứ ba lại tự tin rằng hai người kia mới thực sự mù, vì con voi thực chất là một bức tường. Vậy bản thân chúng ta thực sự giống cái gì? Phía sau những vai diễn chúng ta đóng, những trò chơi chúng ta chơi và vẻ bề ngoài chúng ta trang trí, chúng ta thực sự là ai?
Trong nỗ lực thấu hiểu tính cách của chúng ta, dù là chính mình hay người khác, chúng ta đều giống như những người mù miêu tả con voi, khi quan sát của mỗi người mù được tập hợp lại, hình ảnh tổng hợp này sẽ cung cấp một mô tả hoàn chỉnh về con voi. Thực tế, tính cách của mỗi người không thể thập toàn thập mỹ, đều sẽ có một số khiếm khuyết. Nhận thức đúng đắn về tính cách của bản thân thì nên thừa nhận thực tế này. Vì vậy, hiểu biết của mỗi người về tính cách của mình đều là người mù sờ voi, sờ được đến đâu hay đến đó, khiếm khuyết và thiếu sót cứ để nó tồn tại tự nhiên, đừng cầu toàn quá mức, nếu không sẽ chỉ làm tăng thêm đau khổ cho chính mình.
Tính cách được hình thành như thế nào? Qua nhiều năm nghiên cứu vất vả của các nhà tâm lý học, họ quy kết sự hình thành tính cách vào các điểm sau:
Trước hết, sự giao tiếp với cha mẹ anh chị em ảnh hưởng mang tính quyết định đến tính cách cá nhân. Vì những người thân thiết nhất với chúng ta thường là cha mẹ anh chị em, việc giao tiếp với họ giúp chúng ta học được: ① Tôi là ai, tức là khái niệm về bản thân; ② Điều gì quan trọng nhất đối với chúng ta, tức là giá trị của chúng ta; ③ Cách thỏa mãn nhu cầu nhất định, tức là động cơ; ④ Phương pháp giải quyết vấn đề, tức là tư duy; ⑤ Cách đối xử với cảm xúc của chúng ta, tức là cảm xúc. Những điều này cộng lại cấu thành nên tính cách chúng ta thể hiện hiện nay. Gia đình có ảnh hưởng cực kỳ lớn đến tính cách của một người, sự hoàn hảo hay bệnh thái trong tính cách của mỗi chúng ta đều có liên quan rất lớn đến gia đình.
Chỉ cần mọi người chú ý một chút, đối chiếu những thứ sâu sắc trong tính cách của mình, rồi đem ra phân tích so sánh tỉ mỉ với bố mẹ, bạn sẽ thấy trên người mình có nhân tố của cha mẹ, anh chị em có những điểm tương đồng, bạn có cảm nhận được điều này không? Thứ hai, cấu trúc tính cách cơ bản của chúng ta hình thành từ rất sớm, có thể là trong vòng 5 năm đầu đời. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là tính cách của chúng ta sẽ giữ nguyên, dừng lại ở một vị trí vĩnh viễn. Ngược lại, trong quá trình môi trường không ngừng thay đổi, thông tin tiếp xúc không ngừng chuyển đổi, tính cách của chúng ta cũng biểu hiện ra những diện mạo khác nhau. Nhưng cuộc sống thời kỳ đầu của cuộc đời có ảnh hưởng rất lớn đến tính cách, một khi đã hình thành loại tính cách nào đó, việc thay đổi là rất khó khăn.
Mặc dù vậy, phương thức hành vi cá tính vẫn có thể thay đổi. Ngay cả khi phần lớn đặc điểm tâm lý cá tính bắt đầu từ rất sớm, kinh nghiệm sống sau này vẫn có tác động đến hành vi của chúng ta. Đôi khi một sự kiện nghiêm trọng, như sự qua đời của thành viên gia đình, hoặc thất bại hay thành công trong cuộc sống, đều sẽ mang lại sự thay đổi kịch liệt trong mô hình tính cách. Đa số nhà tâm lý học giải thích cá tính là một thực thể sống đang tăng trưởng. Cuộc sống con người hoàn toàn có thể tự do lựa chọn và có thể thay đổi, còn phương diện sinh học của con người lại rất ít khi có thể tự do thay đổi. Cơ thể con người chỉ là thiết lập một sân khấu, tính cách tâm lý có thể sáng tác và tái sáng tác những vở kịch nhân loại trên đó.
Hơn nữa, xã hội và văn hóa có ảnh hưởng trực tiếp đến cá tính, văn hóa của chúng ta (đặc biệt là tập thể mà chúng ta hòa nhập) có một ảnh hưởng khổng lồ đến hành vi của chúng ta, ví dụ như giáo hội, hệ thống chính trị và kinh tế cũng như hệ thống giáo dục… vẫn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển tính cách. Do đó hành vi con người, đúng như các nhà hành vi học, nhà lý luận xã hội và nhà môi trường học nhấn mạnh, thường được nhào nặn bởi tình huống.
Cuối cùng, tính cách là một chỉnh thể, hành vi thực tế được xem là kết quả của sự tương tác giữa cá tính biến đổi và tình huống. Trong mỗi giai đoạn phát triển và mỗi tình huống đặc thù, tính cách được thể hiện bằng một phạm vi rộng lớn (Tyler) và một số lượng lựa chọn thậm chí còn lớn hơn, bởi vì con người có thể sử dụng những phương pháp vô hạn, độc đáo và đầy tính sáng tạo để giải thích và liên hệ với thực tế bên ngoài.
Từ những lập luận lý thuyết trên, một chân lý hiển nhiên bày ra trước mắt chúng ta: Tính cách được hình thành sau khi sinh, và có thể uốn nắn được —— chỉ cần bạn nhận thức được khiếm khuyết tính cách của mình, nỗ lực tìm kiếm mô hình tính cách hoàn hảo, thì bạn có thể không ngừng hoàn thiện bản thân.
Năm xưa các thanh niên tri thức (tri thanh) phải đối mặt với sự thay đổi môi trường kép, một là sự biến động của môi trường nơi họ sống —— từ thành phố về nông thôn; hai là sự biến động của bản thân môi trường —— cắt đuôi chủ nghĩa tư bản, phản kích luồng gió lật lại các vụ án cánh hữu, sự kiện 5 tháng 4, bè lũ bốn tên đổ đài, cho đến khi Cách mạng Văn hóa kết thúc, cuối thập niên 70 thanh niên tri thức trở về thành phố. Trong môi trường xã hội đầy biến động văn hóa đó, trong số 9 triệu thanh niên tri thức, có mấy người tính cách không xảy ra thay đổi?
Họ vốn có sự khác biệt rất lớn về khí chất, quan hệ gia đình, môi trường trường học cũng như trải nghiệm cá nhân, nhưng sau vài năm sống ở nông thôn, tính cách của họ đều được hòa vào sắt, hòa vào thép, hòa vào lửa.
Sự thành kính mù quáng, ảo tưởng lãng mạn trong tính cách họ đã biến mất, sự non nớt không còn, bốc đồng không còn, thay vào đó là sự độc lập và nghiêm túc. Họ đã chịu đựng nỗi đau vỡ mộng, vực dậy tinh thần. Ngày nay, họ kiên trì tuân thủ chức trách và sứ mệnh của mình!
Ngày nay, những cán bộ nòng cốt, tinh anh, nhân vật tầm cỡ, đại gia hoạt động trên sân khấu chính trị, kinh tế, văn hóa Trung Quốc, đa số đều là những thanh niên tri thức từng trải qua thời kỳ xuống nông thôn. Sở dĩ họ có thể đạt được thành công trong xã hội cải cách và phát triển, có lẽ chủ yếu là do tính cách đã trưởng thành sau khi được rèn giũa. Dùng một câu thoại trong “Hồng Đăng Ký” để hình dung: “Có bát rượu này lót dạ, loại rượu nào tôi cũng có thể đối phó.” Từ họ, chúng ta có thể hiểu tính cách là thứ con người hình thành trong đời sống xã hội, xã hội là một lò luyện lớn thay đổi tính cách con người, là yếu tố căn bản nhất quyết định tính cách con người, không có tính cách nào không thể thay đổi, chỉ cần bạn sống trong xã hội này, bạn bắt buộc phải thích nghi với xã hội.
Phương diện sáng tạo của tính cách có rất nhiều, vì bản thân tính cách đã bao hàm những điểm mới mẻ không định trước. Đang chờ đợi bạn là sự không bao giờ thỏa mãn, sự không ngừng sáng tạo của chính bạn, như vậy mới có thể xây dựng nên tính cách khác biệt của mình.

4. Nhận biết tính cách bản thân thông qua nhóm máu
Nhận biết bản thân và nhận biết người khác qua nhóm máu đều mang tính cục bộ nhất định, bởi vì con người luôn phát triển và thay đổi, còn nhóm máu thì cố định không đổi, do đó không thể tuyệt đối hóa, chỉ có thể đóng vai trò tham khảo.
Nhận biết tính cách của mình, chúng ta có thể thích nghi tốt hơn với xã hội, tạo ra vận mệnh tươi đẹp cho bản thân. Đồng thời, chúng ta cũng cần tìm hiểu người khác, tìm hiểu tính cách của những người bạn giao thiệp mới có thể biết được ý đồ của họ. Biết nguyên nhân thì sẽ biết kết quả; kết quả sẽ cho chúng ta biết động cơ nằm ở đâu. Biết người khéo dùng mới có thể đảm bảo chúng ta đứng vững trong đời sống xã hội, thực hiện ước mơ của mình. Người u sầu chỉ thấy bất hạnh, người thích phủ nhận mọi thứ thì chỉ thấy lỗi lầm. Họ chỉ nghĩ đến điều tồi tệ nhất mà bỏ qua mặt tốt trước mắt, vì vậy coi cái xấu có thể tồn tại là điều tất yếu. Người bị tình cảm chi phối không thể nhìn nhận sự vật một cách chân thực, đó là vì cảm xúc chứ không phải lý trí đang chiếm lĩnh tâm hồn họ. Ngược lại, người lạc quan thì đâu đâu cũng thấy hạnh phúc, thường xuyên bỏ qua tính nghiêm trọng của thực tế, điều này dễ khiến bạn mù quáng, không thấy được nguy hiểm tiềm tàng. Mỗi người đều phát biểu ý kiến dựa trên tình cảm hoặc tính khí của mình, thường thường đều xa rời chân lý. Bạn nên biết cách phân tích biểu cảm của con người, từ đó thấu hiểu những thứ sâu thẳm trong linh hồn họ.
Bạn thích ở bên cạnh người có tính cách như thế nào? Là bù trừ cho nhau thì tốt, hay tính cách giống nhau thì tốt hơn? Làm thế nào để khám phá tính cách thực sự của mình, làm thế nào để chung sống với những người có tính cách khác nhau? Chúng ta không thể sử dụng các phương pháp nêu trên để tìm hiểu người khác, nhưng một phương pháp rất đơn giản là thông qua nhóm máu có thể nhận biết chính bạn và nhận biết tính cách của người khác. Nhóm máu của con người có thể chia thành bốn loại lớn: A, B, AB, O, chỉ cần bạn hỏi nhóm máu của mình hoặc người khác là có thể nhận biết tính cách của họ.
(1) Người nhóm máu A là người theo chủ nghĩa hoàn hảo
Người nhóm máu A có ý thức sứ mệnh và trách nhiệm cống hiến cho xã hội, cho người khác; họ đặc biệt coi trọng cái nhìn và đánh giá của người khác đối với mình, có khát vọng mãnh liệt trong việc xây dựng các mối quan hệ nhân hòa. Để tránh làm mất lòng người khác, người nhóm máu A xử sự thận trọng, đối đãi thành khẩn. Trong đời sống xã hội, người nhóm máu A thâm trầm hàm súc, tình cảm không để lộ ra ngoài, nhưng nội tâm lại tiềm tàng sức bộc phát khổng lồ, bởi vì họ luôn kìm nén bản thân, khả năng tự chủ rất mạnh, khi bộc phát sẽ càng đáng sợ. Người nhóm máu A sùng bái sự hoàn hảo và theo đuổi sự hoàn hảo, nhưng quá để tâm đến khuyết điểm và thiếu sót, dễ trở thành người bi quan, xử lý sự vụ khá có trình tự, đi sâu tỉ mỉ nhưng lại khá cứng nhắc.
Nhân sinh quan của người nhóm máu A khá phức tạp, đối với ngoại giới luôn lo lắng đủ điều, vừa hy vọng cục diện ổn định, vừa khát khao thoát khỏi hiện trạng.
Thái độ sống của người nhóm máu A là công tư phân minh, tuân thủ trật tự, hy vọng cuộc sống ổn định đầy đủ.
Đặc điểm hành vi của người nhóm máu A là rất để tâm đến ngoại giới, xử thế cẩn thận, dốc hết sức để cứu vãn cục diện bất lợi, nhưng đôi khi vì áp lực quá lớn mà đột ngột bộc phát.
Đặc điểm tình cảm của người nhóm máu A là bề ngoài khả năng tự chủ mạnh nhưng thế giới nội tâm sục sôi, vết thương tinh thần hồi phục chậm, khá bình tĩnh.
Tư duy phán đoán của người nhóm máu A rất có trình tự, xem xét vấn đề tỉ mỉ chu đáo, chủ trương chủ nghĩa hoàn hảo, ghét logic mâu thuẫn, thích giảng đạo lý, phán đoán sự vật khá thận trọng, không dễ dàng đưa ra kết luận, thị phi phân minh, nhưng đôi khi hơi hình nhi thượng học và tự cho là đúng.
Người nhóm máu A có tinh thần kiên trì bền bỉ, có thể chịu đựng đau khổ, nhưng trong trường hợp có nhiều thay đổi thì khả năng nhẫn nại lại kém, hứng thú không kéo dài.
Người nhóm máu A có sở thích cá nhân rộng rãi nhưng đa số không liên quan đến công việc, thuần túy là để giải tỏa mệt mỏi mà tiến hành các hoạt động ngoại khóa.
Người nhóm máu A đặc biệt khắt khe đối với trang phục, không thích quần áo quá sặc sỡ, chú trọng chất liệu và sự nhã nhặn, thích các tông màu trung tính.
Người nhóm máu A thích dùng bữa cùng gia đình hoặc bạn bè, không thích ăn một mình, hơi kén ăn. Thông thường ngủ ít, dễ suy nhược thần kinh. Quan tâm chu đáo đến sức khỏe của những người xung quanh, nhưng đối với sức khỏe của chính mình lại không quá chú ý.
Người nhóm máu A tư tưởng giải phóng, suy nghĩ thoáng. Không câu nệ quá khứ, giữ thái độ tích cực đối với tương lai, chịu khó chịu khổ.
(2) Người nhóm máu B là người theo chủ nghĩa tự do
Người nhóm máu B hoàn toàn ngược lại với người nhóm máu A, họ ít lo lắng về phản ứng của xã hội và áp lực dư luận, thích độc lập xử lý vấn đề. Người nhóm máu B ngôn hành tùy tiện, không câu nệ tiểu tiết, phản cảm với sự áp chế và gò bó, thậm chí phát triển đến mức tách rời tập thể. Phương thức xử lý vấn đề của người nhóm máu B khá linh hoạt, điểm này cũng ngược lại với người nhóm máu A, họ thích dùng quan điểm khoa học để xử lý vấn đề, việc nào ra việc nấy, và rất ít khi kết luận vội vàng, kết luận đạt được cũng có dư địa biến thông rất lớn. Người nhóm máu B sở thích rộng rãi, độ rộng của sự chú ý khá lớn, nhưng một khi sự chú ý tập trung vào một mục tiêu nào đó sẽ vô cùng tập trung, xử lý vấn đề tỉ mỉ đến từng chi tiết. Tư duy của người nhóm máu B khá cởi mở, giàu sức sáng tạo, khi xử lý vấn đề thường thể hiện bộ dạng đa mưu túc trí. Nhân sinh quan của người nhóm máu B khá đạt quan, thích sống theo sở thích cá nhân, theo đuổi thú vui cuộc sống, yêu thích công việc thú vị.
Thái độ sống của người nhóm máu B là thích tự do, hướng tới cuộc sống có tính lưu động, không câu nệ môi trường và thói quen xã hội.
Đặc điểm hành vi của người nhóm máu B là không bị hạn chế và gò bó, đối với bất kỳ sự cố nào đều tự có chủ trương, không kiêng dè môi trường xung quanh, dám tạo sự khác biệt nhưng đôi khi hơi đại khái qua loa.
Đặc điểm tình cảm của người nhóm máu B là tình cảm ít biến động, khá lý trí khách quan, hay rơi nước mắt, dễ dao động.
Tư duy của người nhóm máu B có tính co giãn lớn, có dư địa; không hình nhi thượng học, giàu mưu trí, tốc độ phán đoán nhanh, có thể lập tức đưa ra kết luận, diện suy nghĩ rộng nhưng không dễ dàng kết luận; coi trọng tính chân thực, tính chính xác, tính thỏa đáng; trí tò mò mạnh. Người nhóm máu B hứng thú lâu dài nhưng không muốn bị trói buộc và mãi ở trạng thái không thay đổi; thói quen bận rộn.
Quan niệm tiền bạc của người nhóm máu B chu đáo, thích lập kế hoạch, quá chú trọng tiêu dùng hợp lý, có vẻ hơi keo kiệt.
Sở thích cá nhân và ranh giới công việc của người nhóm máu B không phân định rõ ràng, tuy sở thích rộng rãi nhưng khi công việc bận rộn cũng có thể quên hết mọi sở thích ngoại khóa.
Người nhóm máu B ngoại trừ những chuyên gia nội ngành đặc thù, nhìn chung không quá chú trọng ăn mặc; khá thích màu gốc và các tông màu sặc sỡ một chút.
Người nhóm máu B hứng thú nồng hậu với ăn uống, chú trọng hương vị, cảm giác thèm ăn ổn định. Bất kể thời gian, địa điểm, tình huống thế nào đều có thể ngủ ngon, buổi tối tinh thần tốt nhưng không thể dậy sớm. Không quá chú ý đến sức khỏe cơ thể của mình, nhưng sau khi bị bệnh tinh thần đặc biệt quật cường.
Người nhóm máu B lưu luyến và câu nệ quá khứ, nhưng thời gian trôi đi cũng sẽ nhạt nhòa ký ức, tràn đầy tự tin vào tương lai, rất lạc quan, có tầm nhìn xa.
(3) Người nhóm máu AB là người theo chủ nghĩa không tưởng
Người nhóm máu AB có ý thức xã hội và quan niệm tập thể mạnh mẽ, họ có ý thức hòa nhập vào các hoạt động xã hội, hy vọng xác định được vị trí của mình trong đời sống xã hội, thỏa mãn cảm giác thuộc về mãnh liệt. Người nhóm máu AB tính tình đạm bạc, ghét cạnh tranh; tư duy logic của họ khá vượt trội, giỏi phân tích và phê bình, nhưng do họ thích đứng ở lập trường bên thứ ba nên luôn để lại ấn tượng khá lạnh lùng cho người khác. Cách xem xét vấn đề của nhóm máu AB khá toàn diện, tốc độ giải quyết vấn đề cũng khá nhanh, nhưng chiều sâu suy nghĩ vấn đề không đủ. Nhóm máu AB thường ôm giữ những không tưởng vượt xa thực tế.
Người nhóm máu AB không thể hiện tình cảm trên khuôn mặt.
Thái độ đối đãi người khác của người nhóm máu AB rất tốt, coi bất kỳ ai cũng đều bình đẳng.
Người nhóm máu AB không dễ dàng để lộ tình cảm, sẽ cân nhắc hậu quả.
Tinh thần phê phán của người nhóm máu AB nồng hậu, thích tranh luận.
Người nhóm máu AB một khi được ủy thác sẽ không từ chối người khác.
Người nhóm máu AB rất am hiểu đạo xử thế.
Người nhóm máu AB là người theo chủ nghĩa viên mãn, làm việc không quyết đoán.
Người nhóm máu AB thích ảo tưởng, là người theo chủ nghĩa lãng mạn.
Người nhóm máu AB dễ bị tổn thương, cũng là một kẻ hẹp hòi.
Người nhóm máu AB lòng tự trọng rất mạnh, hay làm bộ làm tịch.
(4) Người nhóm máu O là người theo chủ nghĩa thực tế
Người nhóm máu O giàu cảm giác thực tế, có thể phân tích và phán đoán lợi hại được mất một cách nhanh chóng, bình tĩnh, chính xác; tính mục đích của họ khá mạnh, sau khi xác định mục tiêu sẽ quả đoạn áp dụng các biện pháp, và không đạt mục đích không dừng lại. Người nhóm máu O là người theo chủ nghĩa thực tế, quan tâm đến sức khỏe bản thân, yêu quý sinh mạng, nhưng cũng không thiếu sự lãng mạn, thích sử dụng ngôn ngữ hoa mỹ, trân trọng cuộc sống có mục đích, và ở các mức độ khác nhau còn hướng tới chủ nghĩa lý tưởng. Người nhóm máu O khát khao đạt được sức mạnh, chú trọng sức mạnh tập thể, coi trọng quan hệ nhân tế. Họ thuộc loại người dễ chung sống, khi sức mạnh của họ còn nhỏ, tính cách ôn thuận, thái độ cẩn thận, tìm cách nương nhờ kẻ mạnh; khi có sức mạnh to lớn, họ lại tích cực thể hiện bản thân, phát biểu chủ trương cá nhân, tỏ ra rất cứng rắn.
Nhân sinh quan của người nhóm máu O khoáng đạt, thuận theo phương thức sống tự nhiên nhất, dễ bộc lộ trực tiếp thế giới nội tâm.
Thái độ sống của người nhóm máu O khá thực tế, yêu cuộc sống, nghị lực dồi dào, chịu khó chịu khổ, chú trọng thực tế.
Đặc điểm hành vi của người nhóm máu O là sự chú ý tập trung, tính mục đích mạnh, làm việc có thể nắm bắt trọng điểm nhưng hơi đại khái, một khi mất mục tiêu sẽ lập tức sa đọa.
Đặc điểm tình cảm của người nhóm máu O là có lý trí, bình thường cảm xúc ổn định, khi áp lực quá lớn sẽ đột ngột tự bạo tự khí.
Tư duy phán đoán của người nhóm máu O có tính logic mạnh, diễn đạt vấn đề rõ ràng; tuy có niềm tin nhưng nhìn nhận thực tế, quan hệ lợi hại minh bạch, khả năng quan sát mạnh, có thể nắm bắt trọng điểm nhưng quá trực diện, đôi khi hơi đơn giản; có trí tò mò mạnh đối với chuyên môn của mình.
Người nhóm máu O thích nỗ lực hướng về mục tiêu, nhẫn nại rất mạnh nhưng không nhẫn nại vô ích, thấy không ổn liền nhanh chóng thôi.
Quan niệm tiền bạc của người nhóm máu O linh hoạt, giỏi xoay chuyển nguồn vốn, tạo ra tài phú, không hề keo kiệt chi tiền vào quan hệ nhân tế.
Sở thích cá nhân của người nhóm máu O lãng mạn, giàu tính thi vị, thích thiên nhiên, thích lưu niệm, sưu tầm và thi đấu.
Người nhóm máu O ăn mặc tùy tiện, thích mặc gì thì mặc nấy, những trang phục kỳ lạ cũng dám thử nghiệm, không chạy theo thời mốt, đối với nội y lại yêu cầu tính thực dụng.
Người nhóm máu O thích hương vị đồng quê và các món ăn thường ngày, không kén ăn nhưng chú trọng sự thực chất. Có thể ngủ ngon nhưng khi có tâm sự sẽ mất ngủ nghiêm trọng, có thể ngủ ngày làm đêm; hơi thần kinh giả đối với sức khỏe và bệnh tật, sau khi bị bệnh gánh nặng tinh thần rất nặng.
Người nhóm máu O có thể khẳng định quá khứ, không bao giờ hối hận; thích hồi tưởng, quan tâm tương lai; tràn đầy tự tin vào cuộc sống tương lai.
Nhận biết bản thân và nhận biết người khác qua nhóm máu đều mang tính cục bộ nhất định, bởi vì con người luôn phát triển và thay đổi, còn nhóm máu thì cố định không đổi, do đó không thể tuyệt đối hóa, chỉ có thể đóng vai trò tham khảo. Thông qua bốn loại nhóm máu và bốn thái độ nhân sinh, nhận biết chính mình, nhận biết người khác, chúng ta có thể đắc tâm ứng thủ trong đời sống xã hội, phát huy tối đa ưu thế của mình, tự tại thoải mái, đạt được thành công trong đời.
Nhận biết người khác là một con đường khác để chúng ta nhận biết chính mình, từ trên người khác chúng ta có thể thấy bóng dáng của chính mình. Các nhà tâm lý học phát hiện ra rằng, từ thói quen ngồi xe buýt của một người cũng có thể nhìn thấu bí mật cá tính của họ. Con đường nhận biết này mang tính thực tế, đòi hỏi mỗi chúng ta phải lưu tâm mọi nơi trong đời sống xã hội, giỏi quan sát là có thể nắm bắt được khả năng nhận biết thực tế, khả năng này chính xác hơn nhiều so với phán đoán qua nhóm máu.
Người thường xuyên ngồi sau tài xế khi phát biểu ý kiến luôn thao thao bất tuyệt trích dẫn lời của cấp trên; họ thiếu chủ kiến, cần thường xuyên nhận được sự chỉ dẫn của người bên cạnh.
Người thường ngồi bên cửa sổ ở giữa toa xe thường khá thích suy nghĩ, trong cuộc sống họ không coi trọng danh tiếng địa vị, càng không muốn bản thân cuốn vào những tranh chấp thị phi.
Còn người ngồi ở phía đuôi xe, trong cuộc sống thực tế nhìn chung đều khá bình tĩnh, thích dùng đôi mắt của mình để quan sát xã hội và cuộc đời, đồng thời vô cùng chú trọng an toàn của bản thân.
Những người ngồi bên lối đi thường thích sống, học tập và làm việc theo ý nguyện của mình. Họ nhìn chung đều khá tự tin, ít khi nghe lọt tai những ý kiến khác biệt.
Người có thói quen ngồi cạnh cửa xe thường không thể tham gia tâm huyết vào một việc gì đó, mặc dù thường hứng chí làm chuyện lớn nhưng luôn để lại cho mình một lối thoát danh chính ngôn thuận.
Người thích đứng sau khi lên xe, họ thường thích đưa ra những cử động khác biệt; hy vọng mình có thể trở thành trung tâm chú ý của mọi người, và để thể hiện bản thân, họ có thể chịu đựng đau khổ.
Thế giới bao la, con người là động vật phức tạp nhất, nhận biết chính mình, nhận biết người khác là sự nghiệp cả đời của chúng ta. Mọi nỗ lực chúng ta thực hiện đều là vì bản thân, vì người khác, nếu chúng ta không hiểu chính mình, không thấu hiểu người khác, thì cuộc sống của chúng ta cũng mất đi mục tiêu và ý nghĩa.

5. Dùng cá tính mê người để chinh phục người khác
Muốn bản thân trở thành một người có sức hút, một người được chào đón, việc mù quáng làm hài lòng người khác không phải là cách tốt nhất, mấu chốt nằm ở chỗ bồi dưỡng cá tính mê người của bạn.
Thông qua việc nhận biết tính cách bản thân và tính cách người khác, chúng ta sẽ phát hiện ra những người thành công trong đời sống xã hội thường là những người có sức hút cá tính mạnh mẽ. Dù trong cuộc sống hay công việc, chúng ta đều hy vọng mình trở thành một người được chào đón, một người có sức hút, hy vọng mình được người khác yêu thích và quý mến. Chúng ta hy vọng người khác coi trọng mình, như vậy sẽ cảm thấy bản thân được chú ý và trân trọng. Chúng ta cũng hy vọng mình có nhiều bạn tri kỷ để cùng chia sẻ niềm vui, gánh vác thất bại.
Muốn bản thân trở thành một người có sức hút, một người được chào đón, việc mù quáng làm hài lòng người khác không phải là cách tốt nhất, mấu chốt nằm ở chỗ bồi dưỡng cá tính mê người của bạn.
Cái gọi là sức hút chính là sức ảnh hưởng và sức lôi cuốn mạnh mẽ của một người đối với những người khác. Cái gọi là sức ảnh hưởng chính là năng lực tác động và thay đổi tâm lý, thái độ cùng hành vi của người khác. Trước sức ảnh hưởng và lôi cuốn mạnh mẽ này của bạn, người khác tự nhiên sẽ bị chinh phục. Một người dù tự giác hay không tự giác, ít nhiều đều phải ảnh hưởng đến người khác, mà người thành công, người có EQ cao thì sức ảnh hưởng phải lớn hơn nhiều. Vì vậy, là một người có EQ cao, muốn đạt được thành công trong đời, ngoài việc học cách vũ trang bản thân, nhận biết bản thân, kiểm soát cảm xúc, xác định mục tiêu cuộc đời… còn cần học cách ảnh hưởng đến người khác nhiều nhất có thể, điều này đòi hỏi chúng ta có cá tính mê người.
Rất nhiều sách báo và bài viết đều dạy chúng ta cách làm hài lòng người khác để nhận được sự yêu mến. Phương pháp để người khác thích mình chính là khiến bản thân trở nên đáng yêu. Vì vậy, trong cuộc sống bạn phải thuận theo người khác, đừng công kích người khác, và nói nhiều những lời người khác muốn nghe; khi chung sống với đồng nghiệp, bạn phải tỏ ra sành sỏi một chút; ở cùng người đồng hương thì cố gắng bình dị nhất có thể.
Nếu làm như vậy, bạn có thể tạm thời được yêu thích, nhưng không thể lâu dài, bởi vì bạn đã đánh mất chính mình trong quá trình làm hài lòng người khác. Do đó, sau một thời gian, bạn có thể phát hiện ra phạm vi giao thiệp của mình mở rộng, nhưng chính bạn lại cảm thấy ngày càng cô độc. Vì vậy, lấy cái giá đánh mất bản thân để làm hài lòng người khác, để người khác thích bạn không phải là phương pháp tốt nhất, bạn phải yêu chính con người thật của mình. Đây là nền tảng để khiến mình trở thành một người được chào đón.
Để khiến mình trở thành một người có sức hút cá tính, phương pháp đúng đắn chính là bồi dưỡng những đặc chất đáng yêu của bản thân, tức là bạn sở hữu những thứ đặc biệt của riêng mình. Những đặc chất này đối với bạn là khá trân quý, nếu bạn thực sự hy vọng ai đó làm bạn với mình, người đó nên thích những đặc chất này của bạn. Bạn chỉ bồi dưỡng những đặc chất này cho chính mình, tuyệt đối đừng vì để lại ấn tượng nào đó cho người khác mà đi hùa theo họ. Nếu thế bạn không những mất đi cơ hội thành công, mà còn mất đi tất cả những gì bạn muốn.
Đối với chúng ta, nên bồi dưỡng những đặc chất nào?
(1) Phải học cách độc xử (ở một mình).
Bạn có thể thấy ngạc nhiên, nhưng điều này không mâu thuẫn với việc làm sao để được người khác yêu thích. Một người nếu không thể chung sống tốt với chính mình thì còn trông chờ gì vào người khác, lại làm sao có thể trông chờ người khác chung sống tốt với mình?
Bồi dưỡng một năng lực có thể coi người khác là một cá thể độc lập và trân trọng sự khác biệt cá nhân này. Muốn làm hài lòng người khác, trước tiên phải học cách để người khác làm hài lòng mình. Mỗi chúng ta đều có những điểm khác biệt đủ để khiến người khác kính trọng và ngưỡng mộ, nhưng bạn chỉ có thể tìm ra điểm độc đáo của mỗi người, nếu không bạn rất khó trân trọng ưu điểm của người khác.
(2) Bồi dưỡng năng lực hưởng lạc của bạn.
Bạn chậm lại bước chân của mình, thưởng thức kỹ lưỡng những việc mình làm; đồng thời, cố gắng để bản thân tham gia vào những chuyện xảy ra xung quanh. Bởi vì nếu việc gì bạn cũng làm người đứng xem, bạn sẽ cảm thấy bản thân không quan trọng, những chuyện xung quanh cũng không quan trọng. Sau đó, mong đợi mọi điều vui vẻ xảy ra, nếu thực sự xảy ra thì hãy ăn mừng một phen, tiếp tục củng cố cảm giác vui vẻ của bạn.
(3) Đừng mỉa mai bất kỳ ai.
Nếu việc gì bạn cũng mỉa mai người khác, bạn có thể sẽ cảm thấy con người trên thế giới đều là trung tâm cái tôi, đều chỉ lo cho lợi ích của mình, và sẽ cho rằng trên thế giới không có một ai chân thành, khoan dung. Ai cũng muốn chiếm tiện nghi của người khác, một chút cũng không muốn bỏ ra. Điều tồi tệ hơn bản thân sự mỉa mai là bạn phải tiếp tục dùng sự mỉa mai để che đậy hành vi vi phạm đạo đức này của mình, cho đến khi bạn coi thường cả thế giới, cả nhân loại. Đối với những chuyện quan trọng với bạn, nếu bạn có ý kiến ngược lại với người khác, hãy chuẩn bị đối mặt với họ. Điều này rất có ích cho việc thấu hiểu mục đích của bạn và sự đồng thuận của người khác, cũng giúp người khác biết rằng bạn có niềm tin kiên cường và cảm xúc mãnh liệt. Nếu bạn không có đặc chất, bạn rất khó trở thành một người được yêu thích.
Thử bồi dưỡng năng lực cảm nhận kinh nghiệm của người khác và quan tâm kinh nghiệm của người khác. Điều này sẽ khiến cuộc sống của bạn phong phú hơn, thiết lập một mối quan hệ mật thiết với cuộc sống của người khác, cũng khiến bạn đáng yêu hơn.
Học cách chia sẻ niềm vui của bạn bè, đồng cảm với nỗi buồn của người khác, điểm này đa số chúng ta đều biết, nhưng chỉ có thiên thần mới chia sẻ niềm vui với người khác, bởi vì thiên thần không đố kỵ với niềm vui của người khác. Vì vậy, hãy học lấy đặc chất này.
Bạn là do chính mình tạo ra, vì vậy bạn có thể nhào nặn bản thân thành một cái tôi lý tưởng.
Bạn đừng coi mình là vật hy sinh của cuộc sống người khác, cũng đừng coi người khác là vật hy sinh. Bạn và người khác đều được hưởng năng lực tự sáng tạo như nhau, năng lực này sẽ khiến bạn đáng kính như người khác.
Ngoài việc bồi dưỡng đặc chất cá tính của mình, để trở thành một người có sức hút, còn cần nắm vững các kỹ năng sau: Nghệ thuật gợi mở, vì gợi mở là một nguyên tắc cơ bản để ảnh hưởng đến người khác; nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, vì kỹ năng sử dụng ngôn ngữ là một điều kiện rất quan trọng để ảnh hưởng đến người khác; ngoài ra, bạn phải có thái độ chân thành dùng lòng đổi lòng.
Như vậy, bạn sẽ có một sức mạnh tiềm tàng đối với người khác. Bạn cũng chính là một người có sức hút vô tận.
Làm được những điểm này, bạn có thể trở thành người mà bạn muốn trở thành, bạn chính là một người thành công.

6. Sức hút nhân cách là một tài sản khổng lồ
Nếu bạn sở hữu một sức hút nhân cách khiến người khác phải nghiêng ngả, vậy thì bạn sẽ thuận buồm xuôi gió trên hành trình cuộc đời, điều này đồng thời có nghĩa là bạn sở hữu một tài sản khổng lồ.
Vẻ đẹp của nhân tính nằm ở cá tính của con người, nằm ở cá tính mê người đó. Cá tính của bạn chính là phong cách của bạn. Tất cả những người có EQ cao đều có sức hút cá nhân nổi bật, sức hút này bắt nguồn từ cá tính của họ, mà cá tính của họ lại thể hiện ở cách họ làm người, phong cách họ làm việc. Mỗi cử chỉ, mỗi lời nói của họ đều thể hiện sức hút cá nhân, thể hiện phong cách cá nhân của họ.
Chúng ta biết rằng, tất cả sinh vật trên thế giới đều có đặc điểm riêng của mình, chính nhờ vào những đặc điểm này mà chúng mới có thể tồn tại trên hành tinh này. Trong xã hội hiện đại, những hàng hóa nổi tiếng đều chú trọng “chiến lược thương hiệu”, có thương hiệu thì hàng hóa này mới có thể đi xa hơn. Con người chúng ta đương nhiên cũng không ngoại lệ. Chúng ta muốn sinh tồn, lập nghiệp trong xã hội, muốn chung sống, làm việc với người khác, chúng ta muốn phát triển bản thân để mình cũng bước lên con đường thành công, chúng ta cũng phải dựa vào đặc điểm, cá tính, phong cách và “thương hiệu” của mình.
Làm thế nào để xây dựng một tính cách lành mạnh? Hãy nghe chuyên gia trình bày.
(1) Tính định hướng của cá tính. Cá nhân trong quá trình hình thành cá tính, luôn luôn và mọi nơi đều thể hiện động cơ, nguyện vọng, định thế và sức hấp dẫn đặc thù của mỗi cá nhân đối với sự vật bên ngoài, từ đó phát triển thành hệ thống thái độ và môi trường nội tâm của riêng mình, hình thành phương thức hành vi và định hướng cá tính độc đáo đối với con người, sự việc và chính mình.
(2) Tính phức tạp của cá tính. Cá tính được cấu thành từ nhiều hiện tượng tâm lý, một số hiện tượng này hiển nhiên dễ thấy, người khác nhìn rõ và chính mình cũng cảm nhận rõ ràng, như nhiệt tình, hay nói, thẳng thắn, tính tình nóng nảy…; một số thì không những người khác không nhìn rõ, mà ngay cả chính mình cũng cảm thấy mơ hồ.
(3) Tính độc đáo của cá tính. Cá tính của mỗi người đều có tính độc đáo riêng, ngay cả những cặp song sinh cùng trứng hay thậm chí là cặp song sinh dính liền khi lớn lên cũng đều có tính độc đáo về cá tính của mình.
(4) Tính ổn định của cá tính. Cá tính con người được hình thành dần dần, một khi đã hình thành loại cá tính nào đó, bao gồm cả các bộ phận cấu thành của nó, đều có tính ổn định tương đối. Nếu không có sự kiện đặc biệt thì sẽ không thay đổi.
(5) Tính hoàn chỉnh của cá tính. Như đã nói ở trên, cá tính là một thực thể thống nhất hoàn chỉnh. Các loại định hướng cá tính, quá trình tâm lý và đặc điểm tâm lý cá tính của một người đều dựa trên cơ sở tiêu chuẩn khá nhất trí để kết hợp hữu cơ với nhau, tuyệt đối không phải là sự chắp vá ngẫu nhiên. Con người hoạt động như một chỉnh thể để nhận thức thế giới và cải tạo thế giới.
(6) Tính tích cực của cá tính. Cá tính là cấu trúc của hệ thống định hướng động lực, không phải là cá nhân tiêu cực bị môi trường khách quan tùy ý sắp đặt. Cá tính có tính tích cực, tính năng động, và thống lĩnh toàn bộ hoạt động tâm lý để cải tạo thế giới khách quan và thế giới chủ quan.
Cá tính của bạn là tổng hòa của các đặc điểm và diện mạo bên ngoài của bạn, đây chính là những thứ khiến bạn là chính mình, khác biệt với người khác. Quần áo bạn mặc, biểu cảm thường xuyên trên mặt bạn, các đường nét trên khuôn mặt, giọng điệu, ngữ khí và thậm chí là tư tưởng của bạn, cùng với phẩm đức phát triển từ những tư tưởng này, tất cả những điều đó cấu thành nên cá tính của bạn, và cá tính của bạn thể hiện phong cách riêng của mình một cách khá ổn định trong cuộc sống.
Rõ ràng, phần lớn cá tính của bạn, đồng thời cũng là phần quan trọng nhất trong cá tính, phần mà phong cách của bạn đại diện, không thể nhìn ra được từ vẻ bề ngoài. Bình thường chúng ta nói cá tính của ai đó như thế nào, thực tế phần nhiều đến từ vẻ ngoài của họ, đến từ những thứ ngoại tại trong tính cách của họ.
Vì vậy, phong cách hay cá tính của bạn, ngay cả chính bạn cũng rất khó dùng ngôn ngữ để khái quát. Phong cách của bạn thể hiện ở tổng thể sinh mệnh của bạn, từ việc làm người, làm việc, cử chỉ hành vi… đều có thể thể hiện ra, nhưng lại không chỉ đích danh một bộ phận nào.
Trong cuộc sống, một số người sau khi bị từ chối sẽ trở nên chán nản, cho rằng mình bị cả thế giới từ chối. Tuy nhiên, người có EQ cao sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội trong sự từ chối, thể hiện phong cách đặc sắc độc đáo của mình. Thực ra, chúng ta chỉ cần nghĩ một chút, ngay cả người tệ nhất cũng sẽ có một hai ưu điểm đáng để người khác khen ngợi, vì vậy chúng ta nên thể hiện sức hút và sở trường của mình vào thời điểm thích hợp. Đây cũng chính là nơi phong cách của bạn trú ngụ. Lời nói tốt đẹp sưởi ấm ba mùa đông, trên thế giới không có một ai là không thích lời khen ngợi chân thành từ người khác. Nếu bạn có thể gửi lời khen ngợi chân thành nhất đến người khác, người khác tự nhiên cũng sẽ đáp lại bạn bằng nhiều cơ hội thành công. Con người, với tư cách là một động vật xã hội, rất coi trọng nhân tình thế thái, sở dĩ mọi người thích tìm bạn bè trò chuyện là vì ở đây có thể nhận được cảm giác được tôn trọng, không bị lừa dối.
Mỗi con người là một thế giới, đều có cá tính và phong cách độc đáo của riêng mình, nhưng sâu thẳm trong linh hồn nhân loại lại có một sợi dây chung, đó chính là tình cảm con người. Đối với người có EQ cao, việc chúng ta cần làm là tìm ra sợi dây này và nhẹ nhàng gảy vang nó.
Trung Quốc có một câu cổ ngữ, bụng tể tướng có thể chèo thuyền, nói về lòng dạ rộng lớn của người lãnh đạo. Lòng dạ và nhân cách của một người có EQ cao quyết định mức độ mà họ có thể đảm nhận hoặc bao dung, đúng như lời Phật dạy, biển nạp trăm sông, có dung mới lớn.
Nụ cười chân thành nên xuất phát từ đáy lòng, vì vậy một người có EQ cao nên thường xuyên mang trong mình trái tim biết ơn. Biết ơn vốn là từ ngữ thường dùng của tín đồ Cơ Đốc giáo, nó là một loại cảm nhận sâu sắc, có thể tăng cường sức hút cá nhân của bạn, mở ra cánh cửa sức mạnh thần kỳ, khai phá trí tuệ vô tận.
Một người muốn sở hữu sức hút mê người, tài năng ngôn ngữ là một phần cứng, khéo ăn nói cũng là một năng lực mà người có EQ cao nên sở hữu. Bởi vì năng lực diễn đạt ngôn ngữ là một bộ phận cấu thành quan trọng của sức hút cá nhân. Nếu chúng ta muốn làm một vị thường thắng tướng quân trên đấu trường nhân sinh căng thẳng quyết liệt, phải bồi dưỡng cho mình năng lực diễn đạt ngôn ngữ cơ trí và tốt đẹp.
Học cách lắng nghe cũng là một loại phong thái, một loại sức hút. Về phương diện nhân tính, điều mỗi người quan tâm nhất chắc chắn là chính mình. Ai cũng thích kể câu chuyện của mình, hy vọng tìm được một thính giả trung thành. Nếu bạn là một người có EQ cao, nếu bạn là một người đối thoại xuất sắc, vậy thì trước hết hãy học cách lắng nghe! Tuyệt đối đừng quên, lặng lẽ lắng nghe người khác nói chuyện cũng có thể thể hiện sức hút vô tận của bạn.
Phương thức lý tưởng nhất để lay động lòng người không gì bằng việc khi hiểu được hứng thú của đối phương, hãy cố gắng thỏa mãn ham muốn của họ. Nếu bạn là một người có EQ cao, nếu bạn có thể kiên trì làm như vậy, bạn sẽ là một người được chào đón, một người có sức hút, một người sẽ đạt được thành công trong đời.
Phẩm chất quan trọng nhất của một người là thành tín, yếu tố đầu tiên để được người khác tin tưởng là thành thật. Thành thật là gốc rễ của cây, không có rễ thì cây cũng không còn sinh mạng. Mỗi người có EQ cao đều phải xây dựng phẩm chất ưu tú về thành tín.
Ngoài ra, kiểu dáng quần áo của bạn cũng như việc chúng có phù hợp với bạn hay không cấu thành nên một bộ phận quan trọng trong phong cách của bạn, bởi vì người khác đa số đều thu nhận ấn tượng đầu tiên về bạn từ vẻ ngoài.
Ngoài ra, thái độ khi bạn bắt tay với người khác cũng liên quan mật thiết đến việc bạn bài trừ hay thu hút người bắt tay với mình, nó cũng thể hiện cá tính và phong cách của bạn.
Thần thái trong đôi mắt bạn cũng là một bộ phận quan trọng trong cá tính, đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, một số người có thể thông qua cửa sổ này nhìn thấu thế giới nội tâm của bạn, nhìn ra tư tưởng sâu thẳm trong lòng bạn, nhìn ra tư tưởng thầm kín nhất của bạn.
Sức sống tràn trề trên cơ thể bạn, hay nói cách khác là sức hút cá nhân thể hiện qua ngôn hành cử chỉ của bạn, cũng là một bộ phận cấu thành cá tính của bạn.
Đương nhiên, quan trọng nhất là bạn có thể dùng phương thức nào đó để thể hiện trọn vẹn cá tính hoặc phong cách cá nhân của mình, và có thể khiến cá tính của mình mãi mãi được chào đón. Phương thức này chính là bày tỏ sự quan tâm và hứng thú sâu sắc đối với cuộc sống, công việc của những người khác. Bạn cần làm một người vô tư, rộng lượng, nhiệt thành và khoan dung.
Chúng ta rất khó tưởng tượng một người cực kỳ ích kỷ, hẹp hòi, lạnh lùng vô tình lại có thể khiến người khác yêu thích. Một người như vậy, dù anh ta ăn mặc chỉnh tề, tướng mạo bảnh bao, cũng khó có thể nói là có sức hút cá nhân gì.
Thế giới nội tâm của bạn quyết định cá tính của bạn, phẩm đức tư tưởng của bạn cao thượng hay không quyết định phong cách của bạn.
Để sống ra phong cách của mình, thể hiện cá tính được mọi người chào đón, còn phải bắt đầu từ việc tăng cường tu dưỡng văn hóa, làm phong phú thế giới tinh thần của bạn. Để sống ra phong cách của mình và khiến người khác cũng có thể tiếp nhận, trân trọng phong cách của bạn, trước hết yêu cầu phong cách của bạn phải đáng yêu. Nếu “phong cách” của chính bạn xấu xa tột cùng, người thấy người ghét, thì có lẽ không có loại “phong cách” đó sẽ tốt hơn. Tiếp nữa là bạn phải tăng cường phong cách của mình, một khi phát hiện hành vi nào đó của bạn được mọi người yêu thích, bạn có thể tăng cường làm nổi bật nó. Như vậy phong cách của bạn sẽ ngày càng nổi bật.
Có phong cách của riêng mình, còn phải tìm cơ hội để thể hiện phong cách đó, thể hiện sức hút nhân cách và sức hút cá tính độc đáo của mình. Đối với người hiện đại, nơi để thể hiện phong cách và sức hút của mình có rất nhiều, ví dụ như khi sinh viên tốt nghiệp tìm việc, khi diễn thuyết, khi báo cáo công tác, thậm chí ngay trong một số công việc thường ngày và cuộc sống của chúng ta đều có vô số cơ hội thể hiện sức hút cá tính. Cuộc sống đã nói với chúng ta rằng, nếu bạn sở hữu một sức hút nhân cách khiến người khác phải nghiêng ngả, vậy thì bạn sẽ thuận buồm xuôi gió trên hành trình cuộc đời, điều này đồng thời cũng có nghĩa là bạn sở hữu một tài sản khổng lồ, nó sẽ giúp bạn tận hưởng niềm vui và sự hân hoan của cuộc đời, nó cũng giúp bạn giành được sự yêu mến và tin cậy của những người xung quanh.

7. Tính cách kiện toàn là bảo chứng của thành công
Tính cách của một người tốt hay xấu ở mức độ rất lớn đã đóng vai trò quyết định đối với việc sự nghiệp của họ thành công hay không, cuộc sống gia đình hạnh phúc hay không, quan hệ nhân tế tốt đẹp hay không. Cá tính kiện toàn là nền tảng của sự nghiệp thành công, là căn cơ của hạnh phúc gia đình, là tảng đá tảng của quan hệ nhân tế tốt đẹp.
Trên thế giới này, tính cách thực sự kiện toàn là không nhiều thấy, đa số chúng ta tính cách đều có khiếm khuyết nhất định. Tại sao? Chính vì chúng ta luôn không thể thống nhất hài hòa giữa tình cảm và lý trí. Tình yêu thương là tình cảm rực rỡ nhất trong các loại tình cảm của con người, nó giống như một chiếc gương soi thần kỳ, vì có nó mà cuộc sống bình lặng đến đâu, đơn điệu đến đâu cũng sẽ trở nên muôn màu muôn vẻ, rạng rỡ huy hoàng. Thi sĩ vãn Đường Trương Trào nói: “Người đa tình ắt hiếu sắc, mà người hiếu sắc chưa chắc đã thuộc về đa tình.” Lại nói: “Chữ ‘Tình’ là để duy trì thế giới; chữ ‘Tài’ là để tô điểm càn khôn.” Lâm Ngữ Đường tiên sinh giải thích rằng: “Nếu chúng ta không có tình, chúng ta sẽ không có gì để làm điểm xuất phát cho nhân sinh. Tình là linh hồn của nhân sinh, ánh sáng của tinh tú, vận luật trong âm nhạc và thi ca, niềm vui trong hoa cỏ, bộ lông của chim muông, vẻ mỹ diễm của phụ nữ, sinh mệnh của học vấn. Nói về linh hồn không có tình cũng giống như nói về âm nhạc không có biểu cảm vậy, là điều không thể. Thứ này cho chúng ta sự ấm áp nội tâm và sức sống phong phú, giúp chúng ta có thể vui vẻ đối mặt với nhân sinh.”
Chúng ta không muốn phụ lòng sinh mệnh của mình. Thế nhưng, chúng ta đã bao giờ nghĩ rằng sinh mệnh của chúng ta được tạo ra nhờ nhiệt huyết! Chúng ta cũng chỉ có tràn đầy nhiệt huyết với nó mới có thể thực sự phát huy và làm rạng rỡ nó. Chỉ có như vậy, chúng ta mới không hổ thẹn với tiền nhân, cũng không oán hận với người đến sau. Trong chuỗi tiến hóa của nhân loại, chúng ta mới được coi là một mắt xích hoàn mỹ. Các bạn trẻ, hãy đặc biệt chú ý bồi dưỡng tình yêu thế giới của mình, hãy đặc biệt trân trọng loại tình cảm này, chỉ cần những việc làm không vi phạm nguyên tắc đạo đức thì nhiệt huyết quá đà một chút cũng không sao. Ngay cả vì nhiệt huyết mà vấp váp, gặp trắc trở cũng đừng dao động niềm tin vào nhiệt huyết, bởi vì lúc này thứ cần nghi ngờ là đối tượng của nhiệt huyết chứ tuyệt đối không phải bản thân nhiệt huyết!
Có một số người muốn yêu nhưng không giỏi diễn đạt tình cảm của mình. Vợ của Harold nói, việc quan trọng nhất của Harold là được gặp các cháu nội ngoại của mình. Nếu ông biết trước chúng sắp đến chơi, chắc chắn cả ngày sẽ mong đợi hưng phấn không chịu nổi. Nếu đến giờ chúng chưa tới, ông cứ 5 phút lại nói một lần: “Rốt cuộc có chuyện gì mà để chúng bị trì hoãn vậy?” Thế nhưng đợi chúng vừa đến, Harold liền đi vào trong phòng, để một mình Celia đón tiếp chúng. Khi lũ trẻ chơi ngoài sân, ông liền nhìn qua cửa sổ, chúng không đến thăm ông thì ông tỏ ra buồn bã. Nhưng khi chúng đến, ông lại hầu như không nói chuyện với chúng.
Harold cho rằng mình như vậy là vì không còn lựa chọn nào khác. Ông đã già rồi, ông có thể nói gì với những đứa cháu kém mình 60 tuổi đây? Ông có thể chia sẻ gì với chúng đây? Ông không thể nào cùng chơi trốn tìm với lũ cháu được…
Có một số người chính là như vậy, không biết cách diễn đạt tình yêu, từ đó bị mọi người cho là lạnh lùng, thiếu tính cách yêu thương, vì vậy cũng rất khó được người khác yêu thương. Thực tế không phải vì chúng ta không thể yêu, mà là do thái độ đối với tình yêu, thái độ đối với người khác và đối với chính mình tạo thành, những thái độ này cũng giống như những thái độ khác, có thể vì sự thay đổi của hành động mà biến hóa.
Nói trắng ra, nhiệt huyết chính là phơi bày lòng dạ của bạn. Sợ gì chứ? Bạn là độc nhất vô nhị, thứ bạn thiếu chỉ là sự thẹn thùng khi diễn đạt chính mình mà thôi. Hãy tạo ra một số tình huống đặc biệt, tặng một số món quà nhỏ cho người bạn yêu, dùng sự vuốt ve để biểu thị nhiệt huyết của mình. Thực tế, dù là một câu nói hay một hành động, chỉ cần có thể diễn đạt tình cảm đều là đáng quý, tình yêu được dồn nén cảm xúc thì bất kỳ hành động nào cũng sẽ khiến người ta cảm thấy mới mẻ. Quan trọng nhất là không được chờ đợi thời gian, rồi lại ngồi nhìn nó trôi qua.
Nếu chỉ nói suông về tình cảm mãnh liệt thì sẽ chỉ rơi vào cái hố của cảm tính, điều đó sẽ làm tổn thương chính bạn. Tính cách kiện toàn còn bao gồm một khía cạnh quan trọng là tu dưỡng về phương diện lý trí.
Triết gia vĩ đại Socrates từng nói: “Không có ý niệm, tâm linh sẽ không có thứ để dựa vào, do đó sẽ phá hủy quá trình suy luận.”
Không có lý tính cũng giống như ô tô không có vô lăng vậy, tất yếu sẽ đi chệch đường. Dùng lý trí dẫn dắt nhiệt huyết là động lực tiến bộ của xã hội; còn nhiệt huyết không có lý trí chỉ dẫn thì là sự điên cuồng, là sự điên cuồng tất yếu gây ra sự thụt lùi của xã hội.
Trong văn đàn có một câu chuyện nhỏ quen thuộc như thế này. Đó là chuyện Maupassant thỉnh giáo Flaubert. Flaubert chỉ lướt qua những tác phẩm Maupassant mang đến rồi trả lại cho ông không cần suy nghĩ. Nhưng thấy Maupassant thành kính như vậy, không nỡ đánh đòn tâm lý vào nhiệt huyết của một người trẻ tuổi, ông suy nghĩ một hồi rồi nói với Maupassant: “Anh đừng vội viết lách, khi anh đi qua trước mặt một thương nhân tạp hóa đang ngồi trong tiệm của mình, đi qua trước mặt một người gác cổng đang hút tẩu thuốc, đi qua một bến xe ngựa, anh hãy miêu tả cho tôi về thương nhân tạp hóa đó và người gác cổng đó, tư thế của họ, toàn bộ diện mạo cơ thể họ, phải dùng thủ đoạn của họa sĩ để truyền đạt toàn bộ bản chất tinh thần của họ, khiến tôi không đến nỗi nhầm lẫn họ với bất kỳ thương nhân tạp hóa hay người gác cổng nào khác. Cũng mời anh dùng một câu nói để tôi biết bến xe ngựa có một con ngựa khác biệt hoàn toàn với năm mươi con ngựa trước sau nó.”
Không biết Flaubert là vô tình hay hữu ý, nhưng ông chính là đang dùng tiêu chuẩn của lý trí kiện toàn để yêu cầu Maupassant.
Maupassant sau khi trở về đã thực hiện nghiêm túc theo lời Flaubert nói, sau một thời gian tự rèn luyện, ông đã hình thành thói quen cực tốt. Về sau, đúng như chúng ta đã biết, trên văn đàn Pháp lại xuất hiện một ngôi sao chói lọi.
Câu chuyện trên chỉ là để thuyết phục rằng sự bồi dưỡng lý trí phải trải qua nhiều lần viết lại và rèn luyện mới có thể nảy sinh. Lỗ Tấn tiên sinh có câu danh ngôn: “Tự mình suy ngẫm, tự mình làm chủ!” Sự bồi dưỡng lý trí cũng vậy.
Vậy thì rốt cuộc loại lý tính như thế nào mới là lý tính kiện toàn? Ở đây không ngại đưa ra một định nghĩa nho nhỏ:
Trước hết là tính thực hiện, thực cầu thị, xác thực không thay đổi; thứ hai là tính chủ động, tránh sự mù quáng, giỏi nắm bắt thời cơ; tiếp nữa là tính chính xác, không sai một ly; cuối cùng là tính nghiêm cẩn, phải thiên y vô phùng, không thể chê vào đâu được. Các bạn trẻ, hãy nỗ lực từ những phương diện này nhé!
Nhiệt huyết và lý tính là hai trụ cột lớn của tính cách nhân loại kiện toàn, ngoài hai thứ đó, tính cách kiện toàn còn có nhiều phương diện khác: ví dụ thái độ và tu dưỡng của bạn, như đối mặt với trắc trở, như xây dựng quan hệ nhân tế tốt đẹp, như tu dưỡng về phương diện ý chí, hay tu dưỡng về phương diện cảm xúc… còn cần độc giả nỗ lực không ngừng nghỉ.
“Cuộc sống đâu đâu cũng là học vấn.” Chúng ta đều ở trong cuộc sống, trưởng thành trong cuộc sống, kiện toàn trong cuộc sống. “Trong ba người đi cùng ắt có người là thầy ta.” Không có ai tập trung được tất cả các mặt rực rỡ của nhân tính. Hãy lưu tâm nhé! Hãy học tập nhé! Lấy trăm cái ưu mà tập trung vào một thân mình, sức hút tính cách của bạn sẽ được thể hiện ra!

8. Xác định rõ ý thức tự ngã, làm người trí tuệ trong cuộc sống
Thấu hiểu chính mình, chinh phục thế giới tình cảm của mình, từ đó chinh phục cả thế giới, khiến cuộc đời mình đạt đến một cảnh giới huy hoàng, đòi hỏi chúng ta phải nhận thức được ý thức tự ngã.
Cuộc đời của một người muốn thành công, muốn huy hoàng, nhìn bề ngoài thì việc chinh phục người khác, chinh phục thế giới bên ngoài dường như là quan trọng nhất. Lời nói này quả thực có đạo lý nhất định, vì đại phàm những nhân vật thành công, sự thành công và huy hoàng trong đời họ cơ bản đều lấy việc chinh phục người khác hoặc chinh phục thế giới bên ngoài làm dấu mốc cơ bản. Ví dụ, nhà chính trị xuất sắc, nhà khoa học xuất sắc, thương nhân, doanh nhân thành công… mặc dù đối tượng họ chinh phục không hoàn toàn giống nhau, sự huy hoàng trong đời họ cũng có đặc điểm riêng, nhưng bản chất lại giống nhau, đó chính là sự chinh phục đối với người khác hoặc thế giới bên ngoài.
Điều này không có nghĩa là chinh phục thế giới tình cảm của mình không quan trọng, ngược lại, chinh phục cả thế giới thì dễ, mà muốn chinh phục thế giới tình cảm của chính mình mới là cuộc chinh phục khó khăn nhất.
Quả thực, đợi đến khi chúng ta chinh phục được cả thế giới, chúng ta mới có thể phát hiện ra, thực ra khó chinh phục nhất chính là bản thân mình, bởi vì chúng ta không hiểu chính mình.
Vì thấu hiểu chính mình, chinh phục thế giới tình cảm của mình, từ đó chinh phục cả thế giới, khiến cuộc đời mình đạt đến một cảnh giới huy hoàng, đòi hỏi chúng ta phải nhận thức được ý thức tự ngã.
Napoleon Hill từng nói, mọi thành tựu, mọi tài phú của một người đều bắt đầu từ một ý niệm, đó chính là ý thức tự ngã.
Cái gọi là ý thức tự ngã chính là năng lực nhận thức chính mình mà chúng ta đang nói ở đây.
Ý thức tự ngã là sự nhận thức, đánh giá và kỳ vọng của một người đối với chính mình, cũng chính là sự trải nghiệm tâm lý về bản thân. Tức là quan niệm tự ngã về việc “tôi thuộc loại người nào”. Cụ thể mà nói, ý thức tự ngã bao gồm câu trả lời của cá nhân đối với các vấn đề sau: “Tôi là người thế nào? Tôi có đặc điểm cá tính gì? Có ưu nhược điểm gì? Tôi có giá trị gì? EQ của tôi cao hay thấp? Tôi kỳ vọng mình trở thành người như thế nào? Tôi kỳ vọng cuộc đời mình đạt đến cảnh giới thành công nào? Tôi kỳ vọng cuộc đời mình đạt đến sự huy hoàng nào?” cùng hàng loạt vấn đề khác.
Bạn có thể sẽ nói, những vấn đề này thực sự là vấn đề sao? Chẳng lẽ chính tôi lại không hiểu rõ những vấn đề về tôi sao?
Lịch sử nhân loại thực chất chính là lịch sử không ngừng chinh phục tự nhiên. Khi tự nhiên bị con người “chinh phục” đến mức lỗ chỗ vết thương, dường như muôn vàn sự vật khác trên trái đất đều phủ phục dưới chân con người, lúc này con người mới phát hiện ra, trong khi tự nhiên bị chinh phục đến mức lỗ chỗ vết thương thì chính con người chúng ta cũng vậy, con người thực ra đang phủ phục dưới chân tự nhiên.
Quá nhiều bi kịch bắt nguồn từ việc con người chúng ta không thấu hiểu chính mình, không hiểu vị trí của mình trong vũ trụ, không hiểu bản thân con người chúng ta thực ra là mong manh nhất. Vì vậy, khi con người tiếp tục vươn vòi thám hiểm đến không gian vũ trụ xa xôi hơn, thì cũng quan tâm nhiều hơn đến chính bản thân con người chúng ta.
Kết quả của việc nhận thức chính mình là chúng ta phát hiện ra mỗi loại tài năng đều có khuyết điểm tương ứng, nếu bạn khuất phục nó, nó sẽ thống trị bạn như một bạo chúa. Cách lật đổ nó là phải cẩn thận hơn: ngay từ đầu phải nhìn chuẩn rốt cuộc đó là loại khuyết điểm nào. Phải chú ý nó như những người vì khuyết điểm của bạn mà trách mắng bạn. Bạn muốn trở thành chủ nhân của chính mình thì bắt buộc phải học cách tự tỉnh. Một khi khuyết điểm chính yếu này đầu hàng, tất cả những cái khác sẽ đầu hàng theo.
Tiến sĩ Peale, nhà tâm lý học khích lệ nổi tiếng, đã cổ vũ rất nhiều người bằng các tác phẩm của mình.
Peale nói lời phàn nàn ông thường nghe thấy nhất là: “Ông Peale, tôi muốn bắt đầu một công việc kinh doanh, hoặc làm một việc gì đó có ích cho nhân loại, nhưng tôi không có tiền khởi nghiệp.” Câu trả lời của Tiến sĩ Peale là: “Cái túi rỗng không ngăn cản bạn làm việc gì… chỉ có cái đầu và trái tim rỗng mới ngăn cản bạn.” Kẻ thất bại đổ lỗi cho môi trường của họ, người chiến thắng lại có thể đột phá môi trường. Kẻ thất bại chỉ nhìn thấy bức tường hạn chế họ, người chiến thắng có thể tìm ra một lối thoát, nhảy qua nó, vòng qua nó hoặc xuyên qua nó. Vào lúc bạn do dự hoặc chần chừ không tiến, bạn có từng tự hỏi mình: “Cái gì là điểm yếu lớn nhất của tôi?” Có lẽ, điểm yếu lớn nhất của con người chính là tự hạ thấp giá trị bản thân —— chính mình coi thường mình.
Thuật ngữ nhân cách (personality) mà tâm lý học ngày nay sử dụng bắt nguồn từ tiếng Latin Persona, đại ý chỉ những đặc chất cá nhân được cấu thành từ các đặc điểm tâm lý có tính thống nhất và bền vững khá cao, cũng chính là “tự ngã xã hội” mà cá nhân biểu hiện ra một cách khá bền vững. Tục ngữ có câu: “Lòng người khác nhau, như mặt người vậy.” (Chữ “lòng người” ở đây nên hiểu là nhân cách). Đứa trẻ mới sinh chưa có cái gọi là nhân cách, ai nấy đều ngây thơ hồn nhiên, hoạt bát đáng yêu, sau khi lớn lên lại có sự khác biệt rất lớn, có người trở thành vĩ nhân anh hùng, có kẻ lại sa đọa thành ác ôn tội phạm.
Từ xưa đến nay, các triết gia đã cho chúng ta một lời khuyên cực kỳ quan trọng: Thấu hiểu chính mình. Nhưng đa số mọi người dường như dịch lời khuyên này thành chỉ thấu hiểu cái tôi tiêu cực. Họ nhìn thấy quá nhiều lỗi lầm, sở đoản của mình. Không nghi ngờ gì việc biết được khiếm khuyết bẩm sinh của mình là một việc tốt, bởi vì chúng ta dù sao vẫn còn khiếm khuyết. Thế nhưng, nếu chúng ta chỉ biết một mặt của bản chất tiêu cực, tình hình sẽ rất tồi tệ. Điều này sẽ khiến chúng ta cảm thấy giá trị cuộc sống của mình không lớn. Bạn chỉ có thể rút ra một kết luận như thế này: Bạn vĩ đại hơn nhiều so với cái tôi trong tưởng tượng của bạn. Vì vậy, hãy để tư tưởng của bạn theo kịp con người thật của bạn, đừng coi thường mình nữa!
Jung cho rằng nhân cách có bốn loại “cơ năng cơ bản”. Sau khi một loại cơ năng chiếm ưu thế, các cơ năng khác sẽ lặn vào trong vô thức. Về cơ năng nhân cách, định nghĩa của ông là “hình thức hoạt động của tâm thức về nguyên tắc vẫn không thay đổi khi đối mặt với các điều kiện khác nhau”.
(1) Cơ năng suy nghĩ có thể khái niệm hóa sự vật, phán đoán thấu hiểu muôn vàn sự vật trong thế giới của chúng ta theo phương thức logic.
(2) Cơ năng tình cảm là cơ năng đánh giá sự vật. Cũng cho rằng đánh giá là một loại phán đoán “tiếp nhận hoặc bài trừ”, thuộc về phán đoán chủ quan, hoàn toàn khác với cơ năng trí tuệ kiểu logic. Tình cảm cũng là cơ năng hợp lý. Ví dụ, nảy sinh tình cảm đặc biệt với một người khác giới, đó chính là đánh giá. Giận, mừng, sợ hãi… cũng tương tự.
(3) Cơ năng cảm giác chính là thông qua các cơ quan cảm giác (mắt, tai, mũi…), nhận biết sự vật một cách trực tiếp, cụ thể. Hạn chế ở các kích thích bên ngoài, kích thích bên trong (ví dụ, bụng đói hoặc các thay đổi cơ thể khác) cũng bao gồm trong đó.
(4) Cơ năng trực giác chính là cơ năng truyền đạt tri giác cho chúng ta thông qua các kênh vô thức. Khách thể bên ngoài và khách thể bên trong đều là đối sách của tri giác. Nếu tri giác đối với khách thể dưới sự nhận biết (lĩnh vực của ý thức) là tồn tại, thì sẽ có tri giác của quá trình vô thức chủ thể. Jung cho rằng trực giác là tri giác đối với thế giới vô thức, là một sự nắm bắt mang tính bản năng. Nó có thể bắt trọn bản chất và khả năng ẩn giấu sâu trong sự vật.
Cơ năng suy nghĩ và cơ năng tình cảm xuất phát từ lý tính, nhất định phải trải qua suy nghĩ cân nhắc, là cơ năng hợp lý. Cơ năng cảm giác và cơ năng trực giác nằm ngoài lý tính, dựa vào bề mặt để cảm nhận sự vật xuất hiện, là cơ năng không hợp lý. Ví dụ, một bình hoa trên bàn, bạn có thể tự quyết định nó nên hay không nên đặt ở đó, cảm thấy nó rất đẹp, nhưng không thể phủ nhận sự tồn tại của nó.
Cái gọi là hợp lý là có quy định khái niệm, phán định thiện ác, đánh giá đối với mỹ xảo hảo ố. Cái gọi là không hợp lý không phải là vi phạm lý tính, mà là khi định hướng phán định đánh giá không có tham chiếu pháp, hệ thống, giá trị quan… mà hoàn toàn tiếp nhận tất cả.
Sự phát triển của bốn loại cơ năng cơ bản này không đồng đều, thông thường luôn có một loại đặc biệt phát triển, các loại khác hơi kém hơn. Mọi người đa phần bồi dưỡng đặc biệt đối với cơ năng có thiên phú tốt hơn (hoặc cơ năng có thể đạt được thành công trong xã hội). Cơ năng mà một người chủ yếu dựa vào gọi là “cơ năng chính”, còn lại gọi là “cơ năng yếu”. Yếu không đại diện cho hư nhược, chỉ là chưa phát triển, chưa phân hóa mà thôi.
Người có cơ năng suy nghĩ chiếm ưu thế nhất trong ý thức gọi là “kiểu suy nghĩ”. Người có cơ năng tình cảm là cơ năng chính gọi là “kiểu tình cảm”, tương tự còn có “kiểu cảm giác” và “kiểu trực giác”.
Lấy ví dụ minh họa có lẽ sẽ rõ ràng hơn. Khi đi du lịch Thụy Sĩ, nhìn thấy các đỉnh núi Jungfraujoch, Matterhorn, người phân tích các đỉnh núi này từ góc độ địa chất học chính là người “kiểu suy nghĩ”. Người vì vẻ đẹp của nó mà cảm động, tán thưởng, ngất ngây là người “kiểu tình cảm”. Người điều tra tỉ mỉ không chịu bỏ qua ngay cả dấu vết hang băng dưới chân núi là người “kiểu cảm giác”. Người nhìn thấy không phải bản thân phong cảnh mà là bí ẩn tự nhiên trong đó là người “kiểu trực giác”.
Khi tham quan phế tích cung điện Knossos trên đảo Crete, Hy Lạp, người “kiểu suy nghĩ” rất hứng thú với kỹ thuật xây dựng tòa nhà bốn tầng trên mặt đất và dưới mặt đất từ 3500 năm trước, việc có hay không có bồn cầu xả nước, nội dung truyền thuyết mê cung…; người “kiểu tình cảm” bày tỏ sự yêu ghét đối với màu sắc hoa văn của các bức bích họa và trang trí ở cửa, phòng ghế ngồi của quốc vương, tẩm cung vương phi, đài quan sát…; người “kiểu cảm giác” cực kỳ say mê sự tương phản mạnh mẽ giữa nước biển xanh ngắt của biển Aegean và các cột trụ đỏ thẫm, những bình hoa tự nhiên không gượng ép ở các góc…; người “kiểu trực giác” cảm nhận được cái vĩnh cửu của khoảnh khắc, từ những hoa văn nông trên cột mà nhìn thấy sự sống và cái chết của người cổ đại, khám phá nhân sinh quan, tiếp xúc với “diện mạo vĩnh hằng” vượt qua thời không.
Thói quen suy nghĩ của mỗi người là khác nhau, bạn phải tìm ra thói quen và loại hình suy nghĩ của mình, sau đó so sánh lợi hại, phát triển tư tưởng của mình, xác định rõ ý thức tự ngã, sống có mục đích, bạn sẽ có thể trở thành người trí tuệ của đời sống xã hội.

9. Tránh xa tính cách bệnh thái
Người có khiếm khuyết về phương diện tính cách, từ đó khi sống trong xã hội bản thân vừa cảm thấy khổ não, lại thường xuyên gây thêm phiền não cho những người xung quanh, được gọi là tính cách bệnh thái.
Thói quen hình thành tính cách con người, nhưng sự hình thành thói quen lại có liên quan rất lớn đến môi trường chúng ta sinh tồn. Môi trường tươi đẹp, tính cách chúng ta sẽ hướng tới hoàn thiện, môi trường tồi tệ sẽ khiến tính cách chúng ta xuất hiện bệnh thái. Trong đời sống xã hội chúng ta thường gặp một số người —— họ cởi mở, hay nói, khoác lác rất khéo léo, nghe vào khiến người ta cảm thấy rất thú vị. Do đó, trò chuyện với những người như vậy tự nhiên là rất vui vẻ. Tuy nhiên, một số người trong số họ cũng khiến người ta cảm thấy hơi thiếu tình cảm và không thể tin cậy. Ngược lại, trong xã hội còn có một bộ phận người khác, họ luôn ủ rũ, oán trời trách đất, buồn bực không vui, khiến người ta khó lòng gần gũi, tính cách của họ khiến người ta rất khó nắm bắt, ấn tượng để lại thường khá tệ. Ngoài ra, đôi khi bạn còn có thể phát hiện trong số những người xung quanh những người có tính cách khác biệt như lạnh lùng như băng, thay đổi thất thường và nhút nhát yếu hèn. Đôi khi, bạn lại gặp loại người có lòng hư vinh mạnh, chỉ làm việc bề nổi, huênh hoang tự đắc, coi trời bằng vung, tức là loại người có tính cách đáng ghét.
Khi bạn nhận thức được những người xung quanh này đều có khiếm khuyết tính cách nào đó, bạn sẽ tự phản tỉnh, liệu trên người bạn có tồn tại những nhân tố tính cách khiến người ta không thể dung thứ này không? Quá trình nhận thức chính mình cũng chính là quá trình phát hiện khiếm khuyết và thiếu sót của bản thân.
Đối với thứ gọi là tính cách này, chúng ta bắt buộc phải nhận thức được rằng: Một mặt nó có cơ sở sinh lý như cơ năng não bộ và hệ thần kinh tự chủ, nội tiết… có quan hệ rất sâu với tác dụng tình cảm; mặt khác, sự hình thành của nó lại chịu sự kiềm chế của nhiều điều kiện tâm lý môi trường như gia đình trong quá trình trưởng thành, quan hệ nhân tế trong cuộc sống, phương pháp thỏa mãn nhu cầu…
Người có khiếm khuyết về phương diện tính cách, từ đó khi sống trong xã hội bản thân vừa cảm thấy khổ não, lại thường xuyên gây thêm phiền não cho những người xung quanh, được gọi là tính cách bệnh thái. Sự hình thành tính cách bệnh thái nhìn chung là do ảnh hưởng của trải nghiệm đời sống xã hội và môi trường, cũng có liên quan đến khí chất tâm lý đặc thù của chính mình. Loại bệnh thái này mang tính bền bỉ, một khi đã hình thành thì không thể trông chờ vào việc chính triệt để thông qua điều trị hay giáo dục. Tuy nhiên, chỉ cần chính mình nhận thức được, tự giác tiến hành sửa chữa ý thức tự ngã, thì vẫn có thể thay đổi.
Dưới đây là danh sách các loại bệnh thái mà Schneider đã phân chia dựa trên kinh nghiệm lâm sàng lâu năm của mình, kết hợp với thực tế cuộc sống. Phương pháp phân chia này của ông đến nay vẫn được ứng dụng rộng rãi.
(1) Kiểu trầm cảm. Người thuộc loại hình này tâm trạng luôn nặng nề và u uất, nhìn nhận vấn đề luôn khá bi quan, giữ thái độ chán ghét và trống rỗng đối với nhân sinh, hơn nữa tinh thần sa sút, nhiều lời phàn nàn kỳ quặc, vô cớ nghi ngờ tình cảm của người khác, suốt ngày mặt nặng mày nhẹ. Biểu hiện chủ yếu là không chân thành với người khác, không thẳng thắn, không tin cậy, không chịu thực hiện nghĩa vụ xã hội, là người theo chủ nghĩa vị kỷ cực đoan.
(2) Kiểu tự thể hiện. Người thuộc loại hình này rất muốn đóng vai mình vượt quá năng lực và giá trị thực tế trước mặt người khác. Nói cách khác, lòng hư vinh của họ đặc biệt mạnh. Do đó, cách dùng từ khi họ nói chuyện thường nằm ngoài dự tính thông thường, hành vi của họ thường khác biệt, thu hút sự chú ý. Đồng thời, loại người này còn thường xuyên khoác lác những chuyện không tưởng, muốn dùng cách này để để lại ấn tượng tốt cho mọi người. Biểu hiện chủ yếu là nhân cách phát triển không trưởng thành, cảm xúc không ổn định, thường cố ý dùng hành vi quá mức làm bộ, khoa trương và mang tính kịch tính để thu hút sự chú ý của người khác.
(3) Kiểu kích động. Tính cách cởi mở, mồm mép tép nhảy, với ai cũng nói chuyện được. Một khắc cũng không thể yên tĩnh, là một nhà hoạt động không biết mệt mỏi. Nền tảng nông cạn, xem xét vấn đề không quá sâu sắc, do đó hành động thường thiếu sự cân nhắc thận trọng. Do khả năng ăn nói rất tốt nên thường xuyên khoác lác, nói khoác. Loại tính cách này khá giống khí chất tuần hoàn, nhưng sâu thẳm trong lòng lạnh lùng, thiếu tình người.
(4) Kiểu cuồng tín. Người thuộc loại hình này bất kể gặp chuyện gì, một khi đã sa vào bế tắc thì khó lòng thoát ra. Đặc biệt khi họ nhiệt huyết với một tư tưởng nào đó, họ sẽ giữ thái độ bài trừ, phủ nhận và không đội trời chung với các tư tưởng khác. Do đó, để chứng minh mình đúng, họ thậm chí sẽ tranh luận và cãi vã với người khác, tóm lại loại hình này khá chấp. Biểu hiện chủ yếu là cố chấp, nhạy cảm, đa nghi, tình cảm không ổn định, dễ cáu gắt nổi giận, lòng dạ hẹp hòi hay đố kỵ, tự đánh giá bản thân quá cao…
(5) Kiểu thiếu ý chí. Người thuộc loại hình này thiếu thái độ kiềm chế tình cảm của mình và kiên trì bền bỉ đến cùng. Do tự ngã chưa được xác lập nên làm việc khinh suất, dễ chịu ảnh hưởng của môi trường xung quanh, và luôn bị người khác dắt mũi, không chịu đựng được cám dỗ. Do đó, khi họ nhận được sự cám dỗ của người khác thì rất dễ thay đổi ý định, mà không cách nào làm được việc không hề lay động. Do điểm này, họ thường bị các tập đoàn tội phạm lôi kéo xuống nước. Biểu hiện chủ yếu là rút lui, cô độc, nhút nhát, trầm mặc và quái gở, không thích giao tiếp xã hội.
(6) Kiểu thiếu tự tin. Loại người này luôn không yên tâm về những việc mình làm, luôn cảm thấy làm chưa đủ tốt mà thấy chưa thỏa mãn. Chính họ cho rằng mình không đáng tin, thiếu tự tin, sống cuộc đời cẩn thận từng li từng tí, luôn để mắt đến những người xung quanh. Loại người này thường bị vây hãm bởi sự phủ nhận bản thân và nghi ngờ vô cớ. Biểu hiện chủ yếu là bình thường thường có cảm giác không an toàn và cảm giác không hoàn thiện, từ đó lo âu, quá mức tự kiềm chế bản thân, quá mức tự quan tâm đến mình.
(7) Kiểu nhu nhược vô lực. Người thuộc loại hình này luôn lo lắng cho sức khỏe của mình, sợ mệt mỏi hoặc bị bệnh. Do đó, họ thường lảng tránh các hoạt động tích cực, thiếu nghị lực, sống hoài phí năm tháng một cách vô bổ. Biểu hiện chủ yếu là năng lực thấp kém, thiếu tinh thần chủ động, phục tùng nguyện vọng của người khác một cách thụ động. Họ thường cảm thấy tinh thần không đủ, dễ mệt mỏi, cảm xúc dễ biến động, thiếu thú vui cuộc sống, thường vì chuyện nhỏ mà đau lòng.
(8) Kiểu cảm xúc dễ thay đổi. Người thuộc loại hình này sẽ xuất hiện trạng thái tâm trạng không tốt một cách vô duyên vô cớ, mang tính chu kỳ. Do đó hành vi của họ đột ngột và cổ quái, cảm xúc của họ rất không ổn định, thay đổi lặp đi lặp lại. Có thể biểu hiện là trầm cảm sa sút cảm xúc kéo dài, hoặc cảm xúc dâng cao kéo dài, cũng có thể là hai thứ xuất hiện luân phiên.
(9) Kiểu bộc phát. Biểu hiện chủ yếu là cảm xúc không ổn định, dễ xảy ra hành vi phẫn nộ, thù hận và bạo lực không kiềm chế, thường vì kích thích tinh thần nhỏ nhặt mà đột ngột bộc phát sự phẫn nộ và xung động vô cùng mãnh liệt, thậm chí sẽ xuất hiện hành vi tấn công vô cùng mãnh liệt, bản thân hầu như không thể kiểm soát. Người thuộc loại hình này ngay cả vì chuyện nhỏ nhặt cũng sẽ lập tức hưng phấn và kích động bất thường, khiến người ta khó đối phó.
(10) Kiểu thiếu tình cảm. Người thuộc loại hình này sẽ không vì tự phản tỉnh mà trong lòng cảm thấy đau buồn, sẽ không đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ, sẽ không giao thiệp thân thiết với người khác, không biết quan tâm, lo lắng cho người khác. Loại người này thuộc về động vật máu lạnh thiếu tình người, thiếu tình cảm cao thượng.
Nhận biết chính mình, một mặt chúng ta cần tìm hiểu những phẩm cách ưu tú trong quá trình phát triển lịch sử nhân loại, nỗ lực để bản thân hình thành tính cách tốt đẹp. Tuy nhiên, mặt khác chúng ta còn phải nhận thức tính cách bệnh thái, ý thức được trên người mình không thể tránh khỏi xuất hiện các nhân tố tính cách bệnh thái. Chỉ có ý thức được, chúng ta mới có thể thay đổi bản thân, tu dưỡng nhân cách, phát triển bản thân, hoàn thiện chính mình.
Mỗi người đều có tài năng thiên phú của mình, muốn phát huy tài năng thiên phú của mình, có một phen thành tựu trong đời sống xã hội, thì bắt buộc phải dựa vào tính cách kiện toàn và thông minh trí tuệ.
Nếu chỉ dựa vào một trong hai thì chỉ có thể đạt được một nửa thành công. Chỉ dựa vào thông minh không làm nên chuyện lớn, bạn còn phải có một tính cách phù hợp với thông minh trí tuệ của mình mới thành. Một số người sở dĩ thất bại nằm ở chỗ hành sự không màng đến các điều kiện cụ thể, địa vị, xuất thân và quan hệ bạn bè của bản thân, nhất quyết làm theo ý mình, tính cách bệnh thái dẫn đến bản thân không cách nào thực hiện được thông minh trí tuệ của mình.

10. Trực diện khuyết điểm, không trốn tránh thực tế
Nếu bạn không trốn tránh thực tế, dám thừa nhận khuyết điểm của mình, thách thức bản thân, vậy thì thành công đối với bạn sẽ không còn xa nữa.
Mỗi người đều có khuyết điểm, trên thế giới này không tồn tại người thập toàn thập mỹ. Một số người đối mặt với khuyết điểm của mình luôn tìm cách che đậy vì sợ người khác cười nhạo. Thực ra làm như vậy ngược lại sẽ khiến người ta cảm thấy hư ngụy, không chân thực, từ đó không ai muốn giao thiệp với bạn. Tư duy đúng đắn là thản nhiên đối mặt với khuyết điểm của mình, không cố ý che giấu, dám thách thức bản thân, thừa nhận khuyết điểm, như vậy sẽ giành được sự kính trọng của mọi người.
(1) Khuyết điểm chính ảnh hưởng đến thành công của một người chính là không dám giao thiệp với người khác.
Không dám giao thiệp với người khác có thể là do tồn tại tâm lý tự ti, trong xã hội hiện đại điều này trở thành mấu chốt cản trở sự phát triển của một người. Là một người hiện đại, nhất định phải xây dựng sự tự tin, phải dám nói chuyện với người lạ. Để có thể thích nghi với việc tiếp xúc với đủ loại người không quen biết, ngay từ khi mới bước vào xã hội nên tham gia nhiều hội chợ giao lưu nhân tài, từ đó tiếp xúc với đủ loại người, am hiểu tâm lý của người thuộc mọi tầng lớp, như vậy tâm lý tự ti của họ sẽ dần biến mất, sự tự tin cũng tự nhiên tăng cường.
(2) Không dám lộ cái xấu trước mặt người quen là một thói quen xấu.
Nhiều tật xấu hoặc thói quen xấu của con người có thể được hình thành từ nhỏ, có lẽ chính những thói quen xấu này khiến chúng ta cách biệt với thành công. Có lẽ bạn sẽ không tin, một người học đại học mấy năm trời lại không dám lên sân khấu thể hiện mình. Sợ lộ cái xấu thì sẽ mãi mãi không có cơ hội thành công. Có một nhân viên có lần bị ép đi tham gia cuộc thi Karaoke, chính anh ta cũng không ngờ mình suýt chút nữa đã đoạt giải. Lần biểu diễn dưới sự chứng kiến của bao người này mặc dù thất bại, nhưng chính bước đi đầu tiên táo bạo này đã giúp anh sau này dám bước tiếp bước thứ hai, bước thứ ba… Thực ra không có gì to tát cả, con dâu xấu thì cuối cùng cũng phải gặp cha mẹ chồng, bước ra bước đầu tiên, bạn sẽ tự tin thôi.
(3) Dám trực diện khuyết điểm của mình.
“Vàng không thuần khiết, người không hoàn mỹ”, đừng vì có khuyết điểm mà tự ti.
Có một cô gái, trong một cuộc họp tình cờ, giọng điệu dịu dàng của cô đã thu hút sự chú ý của một chàng trai. Cảm giác đầu tiên cô mang lại cho chàng trai là một cô gái thuần khiết, đa tài đa nghệ. Mặc dù dung mạo cô bình thường, không quá xinh đẹp, nhưng lại khiến chàng trai rơi vào tương tư đơn phương. Nhưng chàng trai nghĩ lại bản thân mình, vóc dáng thấp bé, tướng mạo bình thường, không đức không tài, lấy gì để theo đuổi cô gái như vậy? Sau một thời gian dằn vặt tư tưởng kịch liệt, chàng trai cuối cùng cũng gửi cho cô một bức thư tình. Sau khi thư gửi đi, chàng trai không lúc nào không mong đợi hồi âm của cô. Nhưng hơn một tháng trôi qua vẫn bặt vô âm tín, lòng chàng trai như bị dội gáo nước lạnh. Vào lúc hy vọng sắp tan vỡ, ông trời có mắt, chàng trai biết được số điện thoại của cô. Để gọi cuộc điện thoại này chàng trai không biết đã đi đi lại lại trong phòng bao nhiêu lần, tưởng tượng xem nên trò chuyện với một cô gái như thế nào. Điện thoại cuối cùng cũng có người nghe, giọng nói của cô xuất hiện trong ống nghe, dịu dàng như vậy, còn những “lời thoại” chàng trai chuẩn bị trước đó lúc này một chữ cũng không dùng được. Phải làm sao đây? Chàng trai vẫn ép mình ít nhất phải trò chuyện với cô năm phút. Cuối cùng năm phút trôi qua, họ vẫn chưa đặt ống nghe xuống, nhưng chuyện trò không ngoài những việc vặt vãnh trong cuộc sống, học tập. Cứ như vậy, mỗi cuối tuần họ thông qua đường dây điện thoại để kéo gần trái tim nhau, thấu hiểu đối phương.
Về sau, chàng trai cuối cùng cũng hẹn được cô ra ngoài, trải qua một đêm tuyệt vời, cảm nhận được mối tình đầu. Thượng đế cho chúng ta quyền sống như nhau, rất nhiều cơ hội cũng bình đẳng. Kẻ thù lớn nhất thế giới là chính mình, người không dám thừa nhận nhược điểm của mình mà trốn tránh thực tế sẽ mãi mãi không có duyên với thành công. Ngược lại, người dám lấy ra dũng khí thách thức bản thân thì thành công sẽ không còn xa nữa.

11. Tìm hiểu loại hình khí chất của mình
Do tính cách và khí chất kiềm chế lẫn nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, nên trong cuộc sống thực tế, mọi người thường đánh đồng hai thứ này, coi đặc trưng khí chất là tính cách, hoặc coi đặc trưng tính cách là khí chất.
Khí chất của con người có liên quan mật thiết đến EQ, mọi người hiểu được khí chất của mình sẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với việc lựa chọn chuyên môn, bồi dưỡng tính cách, nâng cao hiệu quả học tập và công việc, xử lý tốt quan hệ giữa bạn học, đồng nghiệp, cấp trên và cấp dưới. Trong cuộc sống hàng ngày, bạn đã từng ngưỡng mộ một số người, họ bất kể trong hoàn cảnh nào cũng luôn hành động nhạy bén, hoạt bát hay không? Bạn đã từng cảm nhận được một số người tính tình nóng nảy, dễ xúc động; bạn đã từng trân trọng một số người tính cách ôn hòa, trầm tĩnh; bạn đã từng thương cảm một số người hành động chậm chạp, đa sầu đa cảm… hay chưa? Những điểm khác biệt trong hoạt động tâm lý giữa người với người tương tự như vậy thuộc về sự khác biệt cá tính khí chất của con người. Phân tích tìm hiểu khí chất của mọi người có thể giúp chúng ta thấu hiểu bản thân, tiến hành tự giáo dục, có lợi cho việc tạo ra một cái tôi hoàn toàn mới, thể hiện một cái tôi hoàn toàn mới, phô diễn sức hút không thể kháng cự của khí chất tự thân.
Khí chất khiến toàn bộ biểu hiện hoạt động tâm lý của một người đều mang một màu sắc độc đáo. Những người có cùng loại hình khí chất thường thể hiện đặc điểm hoạt động có tính chất giống nhau trong các hoạt động có nội dung rất khác nhau.
Ví dụ: Một học sinh có đặc trưng khí chất yên tĩnh chậm chạp, đặc trưng này sẽ thể hiện ra trong các hoạt động khác nhau như học tập, công việc, tham gia thi cử, diễn thuyết trước đám đông, thi đấu thể thao…
Sở trường khí chất của cá nhân không chuyển dịch theo nội dung hoạt động, nó thể hiện đặc tính tự nhiên bẩm sinh của một người. Ví dụ một người mỗi khi tranh chấp với người khác đều thể hiện sự kích động cảm xúc, không giữ được bình tĩnh, điều đó nghĩa là dễ kích động cảm xúc là đặc trưng khí chất của người này. Đặc trưng khí chất của một người sẽ thể hiện ra trong mọi hoàn cảnh, mang tính điển hình và ổn định khá cao.
Nhìn chung, cá nhân vừa sinh ra đã sở hữu loại khí chất nhất định do cơ chế sinh lý quyết định. Chúng ta có thể quan sát thấy, trẻ sơ sinh có đứa hay khóc náo, lượng hoạt động tứ chi cũng lớn; có đứa lại khá yên tĩnh, ít khóc lóc, lượng hoạt động tương ứng sẽ nhỏ hơn một chút. Cơ chế sinh lý bẩm sinh này cấu thành nền tảng ban đầu của khí chất cá nhân, sẽ thể hiện ra trong trò chơi, vui đùa và hoạt động giao tiếp của trẻ nhỏ. Xét từ tính xã hội của con người, mặc dù khí chất của con người là bẩm sinh nhưng không có nghĩa là ảnh hưởng hậu thiên không có tác dụng.
Thực tế, do sự trưởng thành không ngừng của con người cũng như ảnh hưởng của môi trường trong quá trình trưởng thành, khí chất của con người cũng sẽ xảy ra một số thay đổi, chỉ là những thay đổi này khá chậm chạp. Ví dụ, dưới sự giáo dục của chủ nghĩa tập thể, người có tính tình nóng nảy có thể trở nên biết kiềm chế bản thân hơn mà dịu bớt đi; người hành động chậm chạp trong môi trường công việc và điều kiện áp lực nhất định sẽ trở nên thao tác nhanh nhẹn hơn. Tổng thể mà nói, khí chất của một người có tính ổn định cực lớn, đồng thời cũng có tính uốn nắn nhất định.
Khí chất con người lại có những loại hình nào, được cấu thành như thế nào?
Khí chất của con người chủ yếu do di truyền quyết định. Các nhà tâm lý học cho rằng, loại hình khí chất của con người có thể chia thành mấy loại: Đạm chấp chất (nóng nảy), Đa huyết chất (linh hoạt), Niêm dịch chất (điềm tĩnh) và U uất chất (nhạy cảm).
Nhà tâm lý học nổi tiếng Pavlov đã giải thích về 4 loại khí chất này như sau.
(1) Đạm chấp chất tương đương với kiểu hoạt động tinh thần mạnh nhưng không cân bằng. Người có khí chất này tính hưng phấn cực cao, tính tình nóng nảy, thẳng thắn, nghị lực dồi dào, có thể vùi đầu vào sự nghiệp mình theo đuổi với nhiệt huyết rất cao, khi hưng phấn quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, nhưng khi nghị lực cạn kiệt thì cảm xúc lại sa sút thảm hại.
(2) Đa huyết chất tương đương với kiểu hoạt động tinh thần mạnh, cân bằng và linh hoạt. Người có khí chất này nhiệt tình, có năng lực, khả năng thích nghi rất mạnh, thích giao tiếp, tinh thần vui vẻ, cơ trí linh hoạt, sự chú ý dễ di chuyển, cảm xúc cũng dễ thay đổi; tuy nhiên, loại người này làm việc dựa trên hứng thú, giàu ảo tưởng, không muốn làm những công việc kiên nhẫn tỉ mỉ.
(3) Niêm dịch chất tương đương với kiểu thần kinh mạnh, cân bằng và yên tĩnh. Người có khí chất này bình tĩnh, giỏi kiềm chế nhẫn nhịn, cuộc sống rất có quy luật, không vì những chuyện không liên quan đến mình mà phân tâm, vùi đầu làm việc khổ nhọc, có sức bền, thái độ chững chạc không kiêu ngạo không tự ti, không thích nói suông, nghiêm túc cẩn thận; tuy nhiên, loại người này không đủ linh hoạt, sự chú ý không dễ di chuyển, bảo thủ, thiếu nhiệt huyết đối với sự nghiệp.
(4) U uất chất tương đương với kiểu thần kinh yếu, quá trình hưng phấn và ý chí đều rất yếu. Người có khí chất này trầm lặng, thâm trầm kín đáo, dễ chung sống, nhân duyên tốt, làm việc vững vàng tin cậy, kiên định, có thể vượt qua khó khăn gặp phải trong học tập công việc; tuy nhiên, loại người này thường khá nhạy cảm, dễ bị tổn thương, cô độc, do dự thiếu quyết đoán, mệt mỏi không dễ hồi phục, phản ứng chậm chạp, đôi khi không có chí tiến thủ.
Vậy thì rốt cuộc bạn thuộc về loại hình khí chất nào?
Không ngại hãy làm những câu trắc nghiệm đơn giản dưới đây, chỉ cần bạn trả lời trung thực, làm xong bạn sẽ hiểu thêm về loại hình khí chất của mình.
Lưu ý, mỗi câu hỏi có 5 mức điểm, nếu bạn thấy phù hợp với tình huống của mình thì ghi 2 điểm vào ô trống sau câu hỏi, khá phù hợp ghi 1; nằm giữa phù hợp và không phù hợp ghi 0; khá không phù hợp ghi -1, hoàn toàn không phù hợp ghi -2.
Bạn phải trả lời mọi câu hỏi!
1) Không làm việc không nắm chắc.
2) Gặp chuyện đáng giận là nổi trận lôi đình, phải nói ra cho nhẹ lòng.
3) Không thích làm việc cùng nhiều người.
4) Có thể thích nghi nhanh với môi trường mới.
5) Chán ghét những kích thích mạnh mẽ.
6) Khi cãi nhau với người khác luôn thích khiêu khích.
7) Thích môi trường yên tĩnh.
8) Không muốn giao thiệp với người khác.
9) Ngưỡng mộ người có thể kiềm chế tình cảm của mình.
10) Cuộc sống rất có quy luật.
11) Đa số trường hợp cảm xúc là lạc quan.
12) Gặp người lạ cảm thấy rất gò bó.
13) Gặp chuyện phẫn nộ có thể tự kiềm chế tốt.
14) Có nghị lực dồi dào.
15) Gặp vấn đề thường do dự không quyết.
16) Trong đám đông chưa bao giờ cảm thấy quá gò bó.
17) Cảm xúc biến động rất lớn.
18) Sự chú ý tập trung cao độ.
19) Khả năng thấu hiểu rất mạnh.
20) Gặp nguy hiểm thường có một cảm giác cực kỳ kinh hoàng.
21) Giữ nhiệt huyết rất cao đối với cuộc sống.
22) Có thể làm công việc tẻ nhạt trong thời gian dài.
23) Việc hợp hứng thú thì làm cực kỳ hăng hái.
24) Chuyện nhỏ cũng có thể gây biến động cảm xúc.
25) Ghét loại công việc cần sự kiên nhẫn.
26) Trong cuộc sống giao thiệp với người không kiêu ngạo không tự ti.
27) Thích tham gia các hoạt động náo nhiệt.
28) Thích đọc các tác phẩm văn học có tình cảm tinh tế, miêu tả hoạt động nội tâm nhân vật.
29) Thời gian làm việc dài thường sẽ cảm thấy chán ngán.
30) Không thích nói suông, sẵn sàng làm thật.
31) Trò chuyện với người khác không muốn thì thầm to nhỏ.
32) Người khác nhìn nhận tôi luôn buồn bực không vui.
33) Thấu hiểu vấn đề luôn chậm hơn người khác một nhịp.
34) Khi mệt mỏi chỉ cần có chút thời gian nghỉ ngơi là có thể tinh thần phấn chấn, quay lại làm việc hoặc học tập.
35) Trong lòng có lời muốn nói thà nghĩ trong lòng chứ không muốn nói ra.
36) Trong cuộc sống, nhắm chuẩn một mục tiêu là hy vọng nhanh chóng thực hiện, không đạt mục đích thề không bỏ qua.
37) Sau cùng một khoảng thời gian học tập, làm việc, thường mệt mỏi hơn người khác.
38) Làm việc hơi mãng phu, không màng hậu quả.
39) Khi người khác giảng kiến thức, kỹ thuật mới, luôn hy vọng họ giảng chậm lại, giảng lại nhiều lần.
40) Có thể quên nhanh những chuyện không vui.
41) Làm bài tập hoặc hoàn thành một công việc luôn mất nhiều thời gian hơn người khác.
42) Thích các hoạt động thể thao kịch tính lượng vận động lớn, hoặc tham gia các hoạt động văn nghệ khác nhau.
43) Không thể di chuyển sự chú ý nhanh chóng.
44) Sau khi nhận nhiệm vụ là hy vọng giải quyết nó nhanh chóng.
45) Tuân thủ quy tắc luôn vững vàng hơn mạo hiểm.
46) Có thể chú ý cùng lúc nhiều việc.
47) Khi buồn bực không vui, người khác rất khó khiến tôi vui lên.
48) Thích đọc những tiểu thuyết có tình tiết thăng trầm, lay động lòng người.
49) Giữ thái độ tỉ mỉ cẩn thận đối với công việc.
50) Quan hệ với những người xung quanh luôn không tốt.
51) Thích ôn tập kiến thức đã học, lặp lại công việc đã nắm vững.
52) Hy vọng làm những công việc có sự thay đổi lớn, nhiều kiểu cách.
53) Những bài thơ biết đọc từ nhỏ nhớ rõ hơn người khác.
54) Người khác cho rằng tôi “nói lời làm tổn thương người”, nhưng tôi không cảm thấy vậy.
55) Tham gia hoạt động thể thao thường vì phản ứng chậm mà tụt hậu.
56) Phản ứng vô cùng nhạy bén.
57) Thích những công việc có trình tự mà không phiền phức.
58) Thường xuyên vì những chuyện hưng phấn mà mất ngủ.
59) Thầy giáo giảng khái niệm mới thường nghe không hiểu, nhưng sau khi hiểu thì rất khó quên.
60) Công việc tẻ nhạt vô vị, cảm xúc lập tức sa sút.
Làm xong 60 câu hỏi trên, bạn có thể xác định mình thuộc khí chất nào. Phương pháp cụ thể như sau:
(1) Cộng điểm mỗi câu theo số thứ tự câu trong bảng dưới đây, và tính tổng điểm mỗi cột.
(2) Nếu cột Đa huyết chất đạt trên 20 điểm, trong khi ba cột khác điểm thấp thì là Đa huyết chất điển hình; nếu cột này dưới 20 điểm, trên 10 điểm, các cột khác điểm thấp thì là Đa huyết chất thông thường; nếu có hai cột điểm vượt trội rõ rệt so với hai cột còn lại và số điểm xấp xỉ nhau thì là khí chất hỗn hợp, như hỗn hợp Đạm chấp — Đa huyết chất, hỗn hợp Đa huyết — Niêm dịch chất, hỗn hợp Niêm dịch — U uất chất…; nếu điểm của một cột nào đó rất thấp, ba cột khác đều không cao nhưng xấp xỉ nhau thì là kiểu hỗn hợp ba loại khí chất, như hỗn hợp Đa huyết — Đạm chấp — Niêm dịch chất hoặc hỗn hợp Niêm dịch — Đa huyết — U uất chất.
Loại hình khí chất là sự kết hợp hữu cơ của các đặc trưng khí chất điển hình cùng có ở một nhóm người nhất định. Mỗi người không chỉ có duy nhất một loại khí chất đơn nhất, mà đều có nhiều đặc điểm khí chất khác nhau. Hơn nữa, những đặc điểm khí chất này cũng không phải kết hợp với nhau một cách ngẫu nhiên, mà liên hệ với nhau có quy luật, từ đó cấu thành loại hình khí chất đại diện cho tổ chức cơ cấu nhất định. Đa số mọi người là khí chất kiểu thông thường hoặc kiểu hỗn hợp hai loại khí chất, người có khí chất điển hình hoặc hỗn hợp ba loại khí chất là khá ít.
Hiểu được loại hình khí chất của mình, sự thấu hiểu về bản thân đã sâu thêm một tầng. Đương nhiên, hiểu biết không phải là mục đích, hiểu biết là để tìm ra phương hướng nỗ lực trong công việc và học tập sau này, nhằm nâng cao EQ của mình, từ đó đạt được mục đích huy hoàng trong đời.

12. Chiến thắng bản thân, khắc phục nhược điểm tính cách
Một người muốn đạt được thành công cần vượt qua nhiều khó khăn, chiến thắng nhiều đối thủ của mình. Mà để làm được điều này, trước hết là phải chiến thắng chính mình.
Khi chúng ta chào đời, cơ thể và tâm hồn chúng ta đều trần trụi, không một chút vướng bận. Nhưng khi chúng ta thông qua học tập, thông qua việc lớn lên trong một môi trường văn hóa và vật chất đặc thù, cùng với sự trưởng thành của chúng ta, trên tâm hồn chúng ta bắt đầu mang theo gánh nặng trĩu nặng, tâm linh cũng bị đeo vào xiềng xích.
Xiềng xích này chính là nhược điểm lớn nhất của nhân loại chúng ta: Tự hạ thấp mình. Cần nói rõ rằng, xiềng xích này không phải bẩm sinh, mà do sự hun đúc của văn hóa hậu thiên, sự bồi dưỡng của giáo dục hậu thiên, được “nuôi dưỡng” dần dần khi chúng ta chung sống với những người khác.
Tự tin là bí quyết thành công của một người, còn tự hạ thấp mình lại là kẻ thù của thành công.
Napoleon từng nói: “Thành công của tôi là vì tôi chí tại thành công.” Người nếu không có lòng tự tin như vậy, chắc chắn cũng không có quyết tâm và niềm tin kiên định, thành công đương nhiên cũng sẽ không có duyên với họ. Có người nói, khát vọng thành công là suối nguồn sáng tạo và sở hữu tài phú. Một khi con người sở hữu khát vọng này và thông qua sự ám thị tự ngã cùng sự kích phát của tiềm thức hình thành nên một loại niềm tin, niềm tin này sẽ chuyển hóa thành một loại “tình cảm tích cực”, nó có thể kích phát tiềm thức của con người, và giải phóng ra nhiệt huyết, nghị lực và trí tuệ vô tận, từ đó giúp chúng ta đạt được tài phú khổng lồ và thành tựu trong sự nghiệp. Vì vậy, có người ví niềm tin như “kiến trúc sư tâm lý của một người”. Mỗi người đều tiềm ẩn tiềm năng khổng lồ, mà những tiềm năng này chỉ những người có niềm tin mới có thể khai phá. Còn người tự ti, tự hạ thấp mình lại đánh mất niềm tin, luôn cho rằng mình việc gì cũng không bằng người, tự cảm thấy hèn kém, từ đó bi quan thất vọng, không nuôi chí tiến thủ. Nếu một người bị cảm giác tự ti khống chế, đời sống tinh thần của họ sẽ bị trói buộc nghiêm trọng, thông minh tài trí và sức sáng tạo cũng vì thế mà chịu ảnh hưởng, không thể phát huy tác dụng bình thường. Do đó, tự hạ thấp mình là một sợi dây thừng trói buộc sức sáng tạo.
Về mặt lý luận mà nói, thiên hạ không ai không tự ti, cảm xúc tự hạ thấp mình có thể nảy sinh ở bất kỳ ai, chỉ là hình thức biểu hiện và mức độ khác nhau mà thôi. Dù là vĩ nhân hay người bình thường đều sẽ biểu hiện ưu thế ở một phương diện nào đó và liệt thế ở phương diện khác. Người thành công có thể vượt qua cảm xúc tự hạ thấp mình của bản thân, vượt lên trên sự tự ti, nguyên nhân quan trọng là họ giỏi vận dụng phương pháp điều tiết để nâng cao khả năng chịu đựng tâm lý, khiến bản thân thoát khỏi ảnh hưởng của các nhân tố tiêu cực về mặt tâm lý. Kẻ mạnh không phải là do trời sinh, kẻ mạnh cũng không phải không có lúc yếu mềm, kẻ mạnh sở dĩ trở thành kẻ mạnh chính nằm ở chỗ họ giỏi chiến thắng cảm xúc tự hạ thấp mình của chính mình.
Quả thực, gánh nặng tự hạ thấp mình trong tư tưởng này không trút bỏ, xiềng xích trên tâm hồn này không mở ra, chúng ta rất khó nhẹ mình lên đường.
Một người muốn đạt được thành công cần vượt qua nhiều khó khăn, chiến thắng nhiều đối thủ của mình. Mà để làm được điều này, trước hết là phải chiến thắng chính mình. Theo một nghĩa nào đó, kẻ thù lớn nhất của một người hoàn toàn không phải người khác, không phải đối thủ cạnh tranh, cũng không phải bất kỳ ai cản trở bạn thành công, mà chính là bạn.
Một người khó chiến thắng nhất chính là bản thân mình. Có lẽ có người sẽ nói, làm sao có thể chứ? Chính mình và chính mình thì có gì mà không vượt qua được? Chính vì nhiều người trong chúng ta có suy nghĩ như vậy nên họ nhắm mắt làm ngơ trước kẻ thù lớn nhất trong đời mình, không hề cảnh giác trước vấn đề này, tự mình làm hỏng việc của mình. Nghiêm trọng hơn là ngay cả như vậy họ vẫn hoàn toàn không hay biết.
Muốn chiến thắng tự ngã chính là phải chiến thắng các loại kẻ thù tâm lý của mình, phát huy tính năng động chủ quan của bản thân. Nên nói rằng, kẻ thù tâm lý có rất nhiều, chẳng hạn như tâm lý hùa theo luôn cầu xin sự thiện cảm của người khác, tâm lý so bì theo đuổi sự công bằng tuyệt đối, tâm lý bảo thủ nhấn mạnh bản tính khó dời, tâm lý cầu an sợ hãi lo lắng khi khám phá thế giới chưa biết… Tuy nhiên, kẻ thù lớn nhất trong số đó, cũng là “thiên địch” của thành công, lại chính là tâm lý tự hạ thấp mình của chúng ta.
Tự hạ thấp mình, cũng chính là con người tự hạ thấp bản thân, bán rẻ chính mình một cách rẻ mạt. Nhược điểm này của nhân loại tồn tại và hiển thị theo vô số cách trong cuộc sống của chúng ta, ảnh hưởng và kiềm chế cuộc sống của chúng ta, sự theo đuổi nhân sinh và khát vọng thành công của chúng ta. Ví dụ, hàng xóm của bạn là Trương Tam nhìn thấy một mẩu quảng cáo tuyển dụng trên báo, công việc đó anh ta rất thích, hơn nữa các điều kiện đưa ra cũng rất hấp dẫn, nhưng Trương Tam không hề và cũng không định đi ứng tuyển, anh ta không thực hiện bất kỳ hành động nào, vì anh ta nghĩ: “Công việc tốt như vậy, người ứng tuyển chắc chắn rất nhiều, năng lực của mình sợ là không đủ, hà tất phải tự tìm rắc rối!”
Bao nhiêu năm qua, các bậc tiên tri đã ân cần bảo ban chúng sinh: Phải nhận biết chính mình. Tuy nhiên điều kỳ lạ là, tuyệt đại đa số chúng ta đều hiểu câu nói này thành “phải nhận biết khuyết điểm của chúng ta”, “phải nhận biết mặt tiêu cực”, “phải nhận biết mặt bất lợi”. Vì vậy chúng ta thấy, kết quả của việc “phải nhận biết chính mình” là sự tự đánh giá của đa số mọi người đều bao gồm quá nhiều khuyết điểm, sai lầm và sự bất tài. Điều này có lẽ cũng nằm ngoài dự kiến của các bậc tiên tri, và trái với ý định ban đầu của họ.
Nhận thức được khuyết điểm và thiếu sót của mình là rất tốt, chúng ta có thể mượn đó để tìm cầu sự cải thiện và tiến bộ, nhằm khiến cuộc đời chúng ta tốt đẹp hơn. Thế nhưng, nếu chúng ta chỉ nhận thức được khuyết điểm và mặt tiêu cực của mình, nhân sinh sẽ rơi vào một loại hỗn loạn khác, khiến bản thân cảm thấy mình không có giá trị gì. Do đó, phải nhận thức chính mình một cách đúng đắn, toàn diện, tuyệt đối đừng xem nhẹ mình.
Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, ngôn ngữ là hiện thực trực tiếp của tư tưởng, là máy chiếu của tâm linh, nó sẽ chiếu những hoạt động ý niệm trong lòng bạn ra ngoài. Hình ảnh mà nó hiển thị cũng quyết định phản ứng của chính bạn và người khác đối với bạn.
Ví dụ, công ty của các bạn gần đây thực hiện một kế hoạch, rất đáng tiếc là tạm thời chưa thành công. Bạn nói với các nhân viên của công ty: “Chúng ta thất bại rồi!” Thông qua thông tin mà ngôn ngữ của bạn truyền đạt, họ cảm thấy bị đả kích, thất vọng, bi thương, thậm chí là sự tuyệt vọng không thấy một tia sáng nào. Tuy nhiên, nếu bạn đổi một cách nói khác, nói rằng: “Tôi tin rằng kế hoạch này sẽ thành công.” Nhân viên của bạn sẽ cảm nhận được hy vọng nằm ở đâu từ ngôn ngữ của bạn, họ sẽ phấn chấn trở lại, chuẩn bị thử nghiệm và nỗ lực một lần nữa.
Cùng một đạo lý đó, bạn muốn đi đầu tư vào một sự nghiệp nào đó, bạn nói: “Việc này sẽ tốn một khoản tiền lớn đấy.” Mọi người nhìn thấy là tiền chảy đi không trở lại. Nếu bạn nói ngược lại: “Chúng ta đã thực hiện một khoản đầu tư lớn.” Mọi người nhìn thấy là lợi nhuận cuồn cuộn đổ về, là một hình ảnh rất khiến người ta vui vẻ.
Mấy phương pháp dưới đây có thể khiến hình ảnh do hoạt động ý niệm của bạn chiếu ra tạo ra hiệu quả tích cực, có thể giúp bạn mở ra xiềng xích trên tâm hồn.
Thứ nhất, học cách sử dụng những câu từ vĩ đại, tích cực, vui vẻ để miêu tả cảm nhận của bạn, ngay cả khi hôm nay bạn không được vui vẻ cho lắm. khi có người hỏi bạn: “Hôm nay bạn cảm thấy thế nào?” Nếu bạn trả lời: “Tôi rất mệt” hoặc những lời tương tự, người khác sẽ cảm thấy rất tệ. Bạn nên nói: “Tốt cực kỳ! Cảm ơn. Còn bạn thì sao?” Cách trả lời này rất đơn giản nhưng lại có uy lực vô cùng, và thần kỳ là khi bạn trả lời như vậy, bạn sẽ thực sự cảm thấy mình rất vui vẻ. Điều này cũng có thể giúp bạn giành được nhiều bạn bè hơn, càng khiến bạn tỏ ra có trọng lượng hơn.
Thứ hai, thường xuyên sử dụng những từ ngữ sáng sủa, vui tươi, có lợi để miêu tả người khác. Khi bạn nói chuyện với người khác về người thứ ba, hãy dùng nhiều từ ngữ mang tính xây dựng để khen ngợi họ, ví dụ “anh ấy thực sự là một người rất tốt” hoặc “họ nói anh ấy làm việc vô cùng xuất sắc”, người nghe có thể sẽ nghĩ rằng một ngày nào đó bạn cũng sẽ chân thành khen ngợi họ trước mặt người khác, từ đó khiến họ cũng nảy sinh một tâm thái tích cực, sẽ đặc biệt thành khẩn với bạn. Hãy ghi nhớ đừng sử dụng những câu từ mang tính phá hoại, tính phá hoại của nó là cực lớn.
Thứ ba, dùng lời tích cực khích lệ người khác. Chỉ cần có cơ hội là hãy đi khen ngợi người khác. Trong cuộc sống mỗi người đều khát khao được khen ngợi, chồng hoặc vợ của bạn, người nhà của bạn đều như vậy. Đặc biệt lưu ý khen ngợi cộng sự cùng làm việc với bạn. Lời khen ngợi chân thành là công cụ của thành công, bạn cần không ngừng sử dụng nó.
Thứ tư, dùng lời tích cực để trình bày kế hoạch của bạn. Khi mọi người nghe thấy những lời như “tin tốt đây, chúng ta đã gặp được cơ hội tuyệt vời”, trong lòng tự nhiên sẽ nảy sinh hy vọng. Thế nhưng khi mọi người nghe thấy những lời như “dù chúng ta muốn hay không chúng ta đều phải làm công việc này”, nội tâm sẽ tự nhiên nảy sinh cảm xúc tiêu cực trầm mặc, chán ghét, phản ứng hành động của họ cũng theo đó mà chịu ảnh hưởng tiêu cực.
Để người khác và chính mình đều nhìn thấy hy vọng, bạn đã trút bỏ được gánh nặng trong tư tưởng, mở ra xiềng xích trên tâm hồn mình, bạn chính là một người có sức hút nhân cách, bạn cách sự huy hoàng của nhân sinh cũng không còn xa nữa! Một người tính cách kiện toàn chính là người có thể tận hưởng cuộc sống tốt đẹp, họ không bị gò bó về mặt tâm lý, có thể đối mặt với thực tế, chấp nhận thách thức, tự do đi đến nơi họ muốn đến. Đây chính là nguyên nhân họ có thể sở hữu cuộc đời huy hoàng!